Zmiana klimatu a dieta wilków

Międzynarodowy zespół badaczy, do którego należą naukowcy z Wydziału Biologii UW, potwierdził pokarmową plastyczność wilków i znaczący wpływ klimatu na ich dietę. Ustalenia te powstały na podstawie analizy mikrouszkodzeń zębów kopalnych i współczesnych drapieżników z Europy. Wyniki badań ukazały się w czasopiśmie naukowym „Ecology Letters”.

Naukowcy od lat analizują interakcje wilków z populacjami ich ofiar. w tej chwili szczególnego znaczenia nabierają analizy skupiające się na wpływie klimatu na populacje ofiar, a także, co za tym idzie, na skład pokarmu i sposoby żerowania drapieżników.

Nowych informacji na ten temat dostarczyły analizy przeprowadzone przez brytyjsko-polski zespół naukowców, w którym uczestniczyli badacze z uniwersytetów w Bristolu i Leicester, Muzeum Historii Naturalnej w Londynie oraz Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Wyniki ich badań zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Ecology Letters”.

W badaniach wykazano istotne zmiany układów ekologicznych wiążące się ze zmianami klimatu. Naukowcy porównali zęby kilkudziesięciu kopalnych wilków z Wysp Brytyjskich oraz współczesnych wilków zamieszkujących Polskę. Analizie poddano powierzchnię przedtrzonowców żuchw drapieżników pod kątem mikrouszkodzeń szkliwa. Wyniki badań wskazują m.in. na udział w diecie twardych elementów, takich jak kości. Wilki kopalne pochodziły z dwóch interglacjałów (okresów pomiędzy zlodowaceniami) mających odmienne warunki klimatyczne i środowiskowe.

Zmiana diety

Jak wskazują naukowcy, ostatni interglacjał, zwany eemskim (w skali morskich pięter izotopowych określany kodem MIS 5e) był okresem ocieplenia. Na Wyspach Brytyjskich średnie temperatury lipca były wówczas od 3 do 5 °C wyższe niż obecnie. W tym czasie dominującym środowiskiem były lasy, a wśród dostępnych dla wilków zdobyczy znajdowały się słonie leśne, nosorożce wąskonose, hipopotamy, dziki, jelenie olbrzymie, daniele, tury i żubry stepowe. Klimat przedostatniego interglacjału (oznaczanego kodem MIS 7a-c) był zdecydowanie chłodniejszy. Znaczące obszary pokrywały wówczas siedliska trawiaste przeplatane słabo zwartymi drzewostanami. Wśród gatunków, które mogły stać się pokarmem wilków, znajdowały się wówczas m.in. mamuty, konie, osły stepowe i kilka gatunków kopalnych nosorożców.

Analizy wykazały, iż kopalne wilki z interglacjału MIS 7a–c spożywały znacznie mniej twardego pokarmu niż wilki żyjące w interglacjale MIS 5e oraz współcześnie. Ten wzorzec wskazuje na zmianę diety między okresami interglacjalnymi.

– Wyniki tych badań dają wgląd w długofalowe zmiany składu pokarmu wilków. Dzięki nim wiemy, iż są to drapieżniki plastyczne i adaptujące się do zmian składu gatunkowego zespołu ofiar – podkreśla współautorka badań prof. Sabina Pierużek-Nowak z Wydziału Biologii UW.

Naukowcy przewidują, iż dalsze ocieplenie klimatu jeszcze bardziej zmniejszy pokrywę śnieżną, co będzie miało konsekwencje dla funkcjonowania ekosystemów w skali globalnej. Krótsze zimy prawdopodobnie zmienią dynamikę relacji wilk-ofiara, prowadząc m.in. do intensyfikacji drapieżnictwa na niektórych gatunkach oraz zmniejszenia dostępności padliny zimą, co będzie miało negatywne konsekwencje dla padlinożerców. Badacze podkreślają znaczenie wiedzy dotyczącej tych mechanizmów dla ochrony gatunków.