W Polsce złe utrzymanie psa zimą (np. brak schronienia, wody, narażanie na mróz) może być traktowane jako znęcanie się nad zwierzęciem albo wykroczenie – zależnie od skali i skutków. Podstawą prawną jest Ustawa o ochronie zwierząt.
1. Znęcanie się nad zwierzęciem (art. 35 ustawy)
Jeśli warunki powodują cierpienie lub zagrożenie życia (np. pies na mrozie bez budy, zamarznięta woda, wychudzenie):
- kara więzienia do 3 lat
- do 5 lat, jeżeli było to ze szczególnym okrucieństwem
- grzywna
- zakaz posiadania zwierząt (od 1 do 15 lat)
- przepadek zwierzęcia
- nawiązka (świadczenie pieniężne) na cele ochrony zwierząt
2. Wykroczenie (lżejsze naruszenia)
Gdy zaniedbania są mniejsze, ale przez cały czas niezgodne z prawem (np. brak odpowiedniej budy):
- mandat karny (najczęściej do 500 zł)
- grzywna orzekana przez sąd (może sięgać kilku tysięcy złotych)
3. Dodatkowe naruszenia (często spotykane zimą)
- trzymanie psa na łańcuchu dłużej niż 12 godzin na dobę
- łańcuch krótszy niż 3 metry
to również może być uznane za znęcanie się
4. Co właściciel MUSI zapewnić zimą
- ocieploną budę lub dostęp do ciepłego pomieszczenia
- stały dostęp do niezamarzniętej wody
- odpowiednią ilość karmy
- ochronę przed mrozem, wiatrem i opadami
W praktyce: choćby jednorazowe narażenie psa na silny mróz bez schronienia może wystarczyć do interwencji policji lub organizacji pro zwierzęcej.
Konkretne przepisy (Ustawa o ochronie zwierząt)
Art. 6 ust. 2 – znęcanie się nad zwierzętami
Za znęcanie uznaje się m.in.:
- utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego schronienia przed zimnem
- narażanie na warunki atmosferyczne zagrażające zdrowiu lub życiu
- brak stałego dostępu do wody (np. zamarznięta miska)
- utrzymywanie psa w stanie rażącego zaniedbania
Art. 9 ust. 1
Zwierzę domowe musi mieć zapewnione:
- pomieszczenie chroniące przed zimnem, wiatrem i opadami
- dostęp do wody i pożywienia
Art. 9 ust. 2 – psy na uwięzi
- maks. 12 godzin na dobę
- długość uwięzi min. 3 metry
- pies musi mieć możliwość schronienia się przed zimnem
Art. 35 – kary
- do 3 lat więzienia
- do 5 lat, jeżeli ze szczególnym okrucieństwem
- grzywna
- zakaz posiadania zwierząt (1–15 lat)
- odebranie psa
- nawiązka na cele ochrony zwierząt
Kiedy ZGŁASZAĆ (nawet natychmiast)
Zgłaszaj, jeżeli widzisz:
- psa na mrozie bez budy lub w nieocieplonej budzie
- zamarzniętą wodę
- psa trwale na łańcuchu
- wychudzenie, apatię, drżenie z zimna
- mróz poniżej 0°C, a pies śpi „pod chmurką”
Nie można czekać, aż pies zachoruje lub padnie.
Gdzie zgłosić
- Policja – 112 lub 997 (szczególnie przy silnym mrozie)
- Straż miejska/gminna
- OTOZ Animals, fundacje lokalne
- Urząd gminy (wydział ochrony środowiska)
Można zgłaszać anonimowo
W nagłych przypadkach pies może być odebrany właścicielowi od razu
Praktyka sądowa (w skrócie)
- Sądy uznają już sam brak budy zimą za znęcanie
- „Pies ma sierść” nie jest usprawiedliwieniem
- Tłumaczenie „zawsze tak było” nie działa
