16 godzin temu
13 marca 2024r.
Po zwolnieniu w trzeci dzień obudziłem się bez budzika i bez planów na cały dzień.
No co, bezrobotny, wstajesz? rzuciłem do swojego odbicia w lustrze.
Odbicie milczało, twarz nie zmieniła się.
Kuchnia pusta, głowa równie pusta. Lodówka warczała, jakby chciała wypełnić ciszę. Kawa się skończyła, tak jak pasta do zębów. Z niezbędnych pozostały jedynie stary koc, parasol i wyraźne uczucie, iż życie nie rozpada się od wczoraj, ale od dawna, a wczoraj po prostu stało się to oficjalne.
Bez łez. Wstajemy i wymyślamy coś. Na przykład wyjechać gdzieś na parę dni.
Wyciągnąłem ze szafy starą torbę, tę samą, w której jeździłem na delegacje: przetarta na rogu, suwak nie zamyka się do końca, pachnieła jak stare hotele z winylowymi dywanikami. Dziwnie uspokoiło mnie to.
Trzy dni. Dokądkolwiek. Tam, gdzie nikt nie będzie pytał.
Na dworzec kolejowy dotarłem w południe, gdy miasto stało w przerwie obiadowej: słońce biło w twarz, ludzie szli naprzód, a myśli błądziły w próżni. Pociąg podmiejski odjeżdżał za godzinę. Torba wydawała się cięższa niż w domu.
I wtedy go zobaczyłem.
Siedział przy ławce, jakby pasażer bez biletu. Szary, kudłaty, oczy matowe niczym wyblakłe prześcieradło po deszczu. Obok leżała płócienna torba, porzucona i już nigdy nie wrócona.
Podszedłem. Pies się nie poruszył, jedynie spojrzał. Na obroży wisiła potrzaszczona, ale czytelna tabliczka:
Jeśli to czytasz pomóż mi wrócić do domu.
Żart? zapytałem. Czy naprawdę?
Odpowiedzi nie było tylko spokojny oddech i spojrzenie, jakby wiedział, iż i tak wrócę.
Odeszłem, kupiłem bilet i usiadłem na ławce trochę dalej. Patrzył na przechodniów, ale nikogo nie wybierał.
Na co czekasz? zapytałem. Masz wbudowany GPS?
Zero reakcji. Tylko spojrzenie pełne cichej nadziei.
Kiedy podjechał pociąg, wstałem. Pies nie podążył za mną, ale przewrócił uszy i tego wystarczyło.
Dobra. Nie wiem, dokąd jedziesz, ale jedźmy razem na trzy dni. Do wioski dotrzemy, tam ustalimy, co dalej.
Wstał i podążył za mną, bez smyczy, bez pośpiechu, jakby od dawna wiedział, iż nasze drogi się połączą.
W wagonie konduktorka zapytała:
Z psem?
Tak.
Dokumenty?
On? Raczej nie. Ale ja mam paszport.
W porządku, tylko nie hałasuj.
On jest cichy.
Pies usadowił się pod ławką, nie przeszkadzając, nie wstydząc się ciszy.
Grzeczny, mruknąłem. Nie przyzwyczajaj się. Mam tylko trzy dni i żadnych złudzeń.
Po godzinie zdrzemnąłem się, a po dwóch obudziłem, gdy położył głowę mi na nodze. Spał spokojnie i po raz pierwszy od kilku dni poczułem, iż nie jestem sam.
Nocowaliśmy w wynajętym mieszkaniu, które znalazłem dzięki znajomym. Dwa pokoje: jeden z oknem, drugi bez. Wybrałem ten drugi, piesowi nie grało to w nic.
Jak masz na imię? zapytałem.
Milczał, ale patrzył prosto w oczy.
Dobra, będziesz Puszek. Szary, cichy, nachalny. Tylko nie na długo, nie oszukuj się.
Następnego ranka autobus do wioski odjechał wcześniej. Postanowiłem iść pieszo. Puszek szedł przed siebie, czasem się zatrzymywał, sprawdzając, czy podążam za nim.
Po drodze rosły drzewa, rzadkie samochody przejeżdżały obok. Złapałem się na tym, iż dawno nie spacerowałem tak bez celu i rozkładu.
W pewnym momencie Puszek skręcił.
Nie tam, powiedziałem, ale on nie odwrócił się.
Po kilku minutach wrócił i stanął obok, jakby mówił: Dobra, idziemy twoją drogą.
Zatrzymaliśmy się w przydrożnej knajpce: zupka z kubka, herbata w szklance, chleb z aromatem lodówki. Puszek jadł dopiero po mojej zachęcie i robił to bardzo starannie.
Skąd się tak nauczyłeś? zapytałem.
Nie odpowiedział, tylko napinał się, gdy do sali wszedł mężczyzna w czerwonej kurtce.
Wieczorem wróciliśmy do mieszkania. Puszek położył się przy drzwiach, ja na kanapie w ciemności.
Jesteś dziwny. Spokojny. Jakby to już się zdarzyło.
Westchnął ciężko, jakby miał własne doświadczenia, ale słów nie padło.
Kładąc się pod kołdrą, pomyślałem, kiedy ostatni raz ktoś po prostu szedł i milczał, nie żądając niczego. Zasnąłem i nie miałem żadnych snów.
Rano Puszek czekał przy drzwiach, gotowy do drogi. Założyłem kurtkę i zrozumiałem, iż nie myślę już o powrocie do miasta. Na razie po prostu podążałem za nim. I to wystarczyło.
Kiedy dotarliśmy do wioski, wydawało się, iż miejsce na nas czekało od dawna. Ścieżka znała nasze kroki, a stare płoty prostowały się nie bez powodu, jakby ktoś w końcu miał przejść obok.
Dom babci stał na uboczu, na cichej dzielnicy. Znana furtka ze zniszczoną farbą, zużyta skrzynka pocztowa, dach gotowy pęknąć przy pierwszym wietrze i podniszczony stołek przy drzwiach. Włożyłem klucz do zamka, wciągnąłem zapach kurzu, drewna i dawnych lat i ogarnęło mnie dziwne poczucie, iż wróciłem do siebie sprzed lat.
Puszek nie wszedł do domu. Zatrzymał się przy bramie, rzucił na mnie spojrzenie i nagle skręcił w stronę drogi przez zarośla, przez przepchaną bramę.
Hej, dokąd? zawołałem.
Pies nie odwrócił się.
Naprawdę? Trzy dni szliśmy razem, a ty teraz na razie? Nie, nie tak.
Poszedłem za nim. Szedł pewnie, jakby znał każdy zakręt, kałużę i pochyłe pole.
Wyskoczyliśmy pod mały dom, prawie ukryty przed wzrokiem, z pochyloną kominą, drewnianymi okiennicami i tabliczką: ul. Jeziorna 3. Na płocie wisiała wyblakła, ale wciąż czytelna kartka:
Właściciel nie żyje. Dom zamknięty. Pytania do Marii Kowalskiej, piądy dom od lewej.
Spojrzałem na Puszka.
To tutaj? Szukałeś tego?
Pies po prostu usiadł, nie wydając dźwięku, jakby czekał, iż sam zrozumiem.
Poszliśmy do Marii Kowalskiej. Była kobietą około siedemdziesięciu lat, w wyblakanym fartuchu, z szybkim ruchem i głosem miękkim, ale stanowczym.
A, to Puszek Niech mu będzie spokojnie, powiedziała. Był dobrym człowiekiem. Mały, małomówny, ale z psem jak z rodziny. Ten pies? Tak, tak się stało Myślałam, iż zniknął.
Na obroży był napis: Pomóż mi dotrzeć do domu, odparłem.
Stara kobieta zmrużyła oczy.
Przed śmiercią poprosił mnie, żebym zrobiła mu plakietkę. Mówił: Masz to zrobić, on będzie szukał. Zrobiłam to. Następnego dnia Puszek odszedł po pogrzebie.
Okazało się, iż pies zniknął gwałtownie po pogrzebie. Maria otarła łzy krawędzią fartucha i cicho dodała:
Ten pies był wyjątkowy. Gdy był smutny, milczał. Gdy się cieszył, wyglądał, jakby wiedział, iż szczęście jest ciche.
Wieczorem otworzyłam dom babci, rozłożyłam koc, zaparzyłam herbatę w starym imbryku. Puszek położył się przy drzwiach.
Wiedziałeś, dokąd idziemy? zapytałam.
W domu pachniało drewnem, ziemią i czymś znajomym. Zapaliłem lampę, wyciągnąłem album i przypomniałem słowa babci: Gdy człowiek jest samotny, potrzebuje zwierzęcia, by móc milczeć razem. Zrozumiałem, iż nie chcę wracać do dawnego życia.
W nocy Puszek zniknął. Powrócił po godzinie, mokry, w błocie, z podniszczonym albumem w zębach. Otworzyłem go na pierwszej stronie mężczyzna w pięćdziesiąt lat z tym samym psem przy stopach. Na zdjęciu dom i tabliczka: Nie dotykaj nas. Byliśmy wszędzie. Dalej zdjęcia ich życia, a na jednym obroża z napisem: jeżeli to czytasz pomóż mi dotrzeć do domu. Podpis: jeżeli mnie nie będzie idź, zanim ktoś usłyszy.
Następnego dnia kupiłem w wiosce młotek, farbę, karmę i po prostu zacząłem naprawiać dom. Puszek zajął krzesło przy oknie, czasem wybiegał i wracał z trofeami. Pewnego razu przyniósł zardzewiałą tabliczkę z przystanku autobusowego. Rozśmiałem się:
Archiwista, to ty.
Po kilku tygodniach przyszedł weterynarz, zbadał psa: lat osiem, silny, stara złamana łapa. Powiedział, iż będzie żył jeszcze długo. Puszek później długo siedział przy drzwiach, jakby strzegł.
Po miesiącu napisałem list do samego siebie, miejskiego, zmęczonego: Udało ci się odejść. jeżeli zechcesz wrócić, zapytaj, po co. Tu oddycham inaczej. Tu jest Puszek. I ja. Żyjemy. Spaliłem list w ogrodzie, a pies położył nos na moim bucie.
Nie wiem, czy zostanę na zawsze, ale już nie czuję się zagubiony.
Lekcja, którą wyciągnąłem: kiedy życie wyciąga Cię z drogi, nie bój się iść nieznanym szlakiem cisza i towarzystwo któregoś czworonoga mogą przywrócić sens i pokazać, iż prawdziwe domy nie są tylko murami, ale miejscami, w których serce wreszcie odpoczywa.
