Rośliny, zapachy i własnoręczne kompozycje. W Poznaniu dzieci odkrywają niezwykłą formę terapii

W 14 poznańskich placówkach opiekuńczo-wychowawczych realizowany jest projekt „Tajemnice Natury – hortiterapia jako droga do sprawczości, dobrostanu i budowania relacji z przyrodą”. Jego pomysłodawcą i organizatorem jest Fundacja Hortiterapia – Warsztaty i Rozwój, która przygotowała autorski program zajęć wykorzystujących kontakt z naturą do wspierania rozwoju dzieci i młodzieży.

W przedsięwzięciu uczestniczy łącznie 82 podopiecznych, podzielonych na 16 niewielkich grup. Każda z nich bierze udział w cyklu sześciu cotygodniowych spotkań. Warsztaty realizowane są w dwóch turach – pierwsza trwała od września do października, a druga została zaplanowana na listopad i grudzień.

Od mchu i nasion po własnoręcznie przygotowane herbatki

Podczas zajęć dzieci poznają przyrodę w sposób, którego trudno doświadczyć podczas zwykłych lekcji. Mogą dotykać roślin, sprawdzać fakturę liści, rozpoznawać aromaty ziół i eksperymentować z naturalnymi materiałami.

Jednym z ciekawszych elementów warsztatów jest tworzenie kokedam – roślinnych kompozycji, w których korzenie umieszczane są w kulach otulonych mchem. Uczestnicy układają także mandale z nasion, przygotowują dekoracje związane z porami roku oraz komponują własne mieszanki zapachowe.

Nie brakuje również zajęć kulinarnych. Dzieci uczą się przygotowywać zdrowe przekąski, poznają adekwatności ziół i samodzielnie dobierają składniki do naparów. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się komponowanie własnych herbatek. Na zakończenie spotkań uczestnicy mogą spróbować między innymi warzywnych chipsów czy kandyzowanych owoców.

Wykonane podczas warsztatów prace nie pozostają jedynie pamiątką z zajęć. Dzieci zabierają je do swoich pokoi lub wykorzystują do dekorowania wspólnych przestrzeni w placówkach.

Nie chodzi tylko o rośliny. Ważne jest poczucie sprawczości

Choć warsztaty mają formę kreatywnej zabawy, ich znaczenie wykracza poza naukę wykonywania roślinnych dekoracji. Hortiterapia wykorzystuje zaplanowane aktywności związane z przyrodą do wspierania dobrostanu psychicznego, rozwoju osobistego i umiejętności społecznych.

Przygotowanie kompozycji wymaga skupienia, cierpliwości i podejmowania decyzji. Wspólne wykonywanie zadań stwarza okazję do ćwiczenia współpracy, a możliwość samodzielnego stworzenia czegoś od początku do końca może wzmacniać wiarę we własne możliwości.

– Kontakt z roślinami i naturalnymi materiałami angażuje wszystkie zmysły, zachęca do samodzielnego podejmowania decyzji i daje przestrzeń do wyrażania siebie. Dzieci bardzo to lubią – mówi Violetta Pinkowska, prezeska zarządu Fundacji Hortiterapia – Warsztaty i Rozwój.

Organizatorzy zwracają uwagę, iż równie istotna jak sam program jest atmosfera spotkań. Zajęcia prowadzone są w kameralnych, zwykle sześcioosobowych grupach, co pozwala dostosować tempo pracy i poziom trudności do indywidualnych potrzeb uczestników.

– Aktywności dobierane są do potrzeb uczestników i mogą pomagać im rozwijać samodzielność, poczucie sprawczości oraz umiejętność budowania relacji – podkreśla Agnieszka Krajewska, wiceprezeska fundacji.

Pierwsze zajęcia odbyły się w poznańskim domu dziecka

Zanim projekt objął kilkanaście placówek, fundacja przeprowadziła warsztaty pilotażowe w Domu Dziecka „Zakątek” w Poznaniu. Spotkały się one z pozytywną oceną dyrekcji, co poprzedziło realizację programu na większą skalę.

Fundacja Hortiterapia – Warsztaty i Rozwój ma doświadczenie w prowadzeniu zajęć wykorzystujących terapeutyczny potencjał ogrodnictwa i kontaktu z przyrodą zarówno w pracy z dziećmi, jak i osobami dorosłymi.

Obecna edycja programu obejmuje łącznie 16 grup dzieci i nastolatków z poznańskich placówek opiekuńczo-wychowawczych. Uczestnicy drugiej tury będą spotykać się z prowadzącymi do grudnia, poznając kolejne techniki pracy z roślinami i naturalnymi materiałami.

Realizacja projektu została w całości sfinansowana z budżetu Miasta Poznania.