8 godzin temu
Co łączy średniowieczne przedmioty, fragmenty ceramiki, kości zwierząt, łuski z okresu I wojny światowej i zapalnik do pocisku szrapnelowego? Wszystkie te autentyczne obiekty można zobaczyć na nowej stałej wystawie, którą w obecności przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa narodowego, muzealnictwo i bezpieczeństwo, otwarto dziś w Centrum Edukacji Lotniczej Kraków Airport.
Ekspozycja „Ochrona dóbr kultury i zabytków w przewozie lotniczym” pokazuje, jak wygląda ochrona zabytków w praktyce – zwłaszcza wtedy, gdy przedmiot przekracza granicę drogą lotniczą. Odwiedzający wystawę poznają zasady przewozu dóbr kultury przez granicę, dowiedzą się, kiedy potrzebne jest pozwolenie na wywóz zabytku, a także zobaczą, w jaki sposób służby mogą wykrywać ukryte przedmioty podczas kontroli bagażu.
Nowoczesne lotnisko dba o zabytki
– Ta wystawa otwiera przed nami nowe możliwości edukacyjne. Chcemy rozmawiać o tym, jak rozpoznawać dobra kultury, jakie przepisy regulują ich przewóz i co zrobić, aby przewieźć je przez granicę zgodnie z prawem. Zależy nam, aby pasażerowie byli świadomi, iż nieznajomość przepisów może prowadzić do poważnych konsekwencji, choćby jeżeli nie mają złych intencji. Tak rozumiemy rolę nowoczesnego lotniska – nie tylko jako miejsca obsługującego ruch pasażerski, ale również jako przestrzeni odpowiedzialnej społecznie, która edukuje i pomaga chronić dziedzictwo dla przyszłych pokoleń – mówi Łukasz Strutyński, prezes zarządu Kraków Airport.
Wśród eksponatów znajdują się m.in. obiekty zabezpieczone w związku ze sprawą dotyczącą nielegalnych poszukiwań zabytków w okolicach Krakowa, udostępnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie. To m.in. średniowieczne przedmioty, fragmenty ceramiki i kości zwierząt, a także obiekty związane z I wojną światową – zużyte łuski, kule armatnie oraz zapalnik czasowy do pocisku szrapnelowego. Nie brakuje także historii przedmiotów, które zaginęły w wyniku konfliktów zbrojnych, oraz informacji o odzyskiwaniu utraconych dóbr kultury. Reprodukcje wybranych dzieł i dokumentów uzupełniają część poświęconą procedurom administracyjnym oraz bezpiecznemu transportowi dzieł sztuki.
Ochrona zabytków to zadanie nie tylko dla ekspertów
Jednym z elementów ekspozycji są także materiały pokazujące możliwości współczesnej kontroli lotniskowej, w tym wykorzystanie skanerów RTG i tomografów komputerowych. Wystawa przedstawia również przykłady ujawnionych prób nielegalnego przewozu dóbr kultury oraz wyjaśnia, jakie znaczenie dla ochrony dziedzictwa mają kooperacja i wymiana informacji pomiędzy służbami, muzeami i instytucjami konserwatorskimi. Nowa ekspozycja pokazuje, iż ochrona zabytków nie kończy się za drzwiami muzeum.
– Chcemy, aby wystawa pokazywała, iż ochrona zabytków to nie tylko zadanie ekspertów i służb, ale także kwestia świadomości każdego podróżnego. Znajomość obowiązujących zasad pozwala bezpiecznie i legalnie przewozić wartościowe obiekty, a jednocześnie pomaga chronić dziedzictwo, które jest częścią naszej wspólnej historii – mówi Daniel Dziob, kierownik Centrum Edukacji Lotniczej Kraków Airport.
Zrozumieć co dzieje się z zabytkami na styku dziedzictwa, prawa i bezpieczeństwa
Przewóz przez granicę przedmiotów o wartości historycznej, artystycznej lub archeologicznej może wiązać się z określonymi obowiązkami. Ich znajomość jest szczególnie istotna w przypadku podróży międzynarodowych, kiedy przedmiot może podlegać przepisom dotyczącym ochrony dziedzictwa kulturowego. Wystawa ma pomóc zrozumieć te zasady i pokazać, co dzieje się z zabytkami na styku dziedzictwa, prawa i bezpieczeństwa. A to wszystko dzięki współpracy wielu instytucji odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa, działalność muzealną i bezpieczeństwo.
Głównym współtwórcą projektu, obok Centrum Edukacji Lotniczej Kraków Airport, jest Krajowa Administracja Skarbowa, która zapewniła wsparcie merytoryczne w zakresie kontroli i ochrony dóbr kultury. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie udostępnił autentyczne obiekty prezentowane na wystawie. Narodowy Instytut Dziedzictwa przekazał z kolei materiały dotyczące procedur wywozu zabytków oraz przykłady obiektów, dla których uzyskano wymagane pozwolenia. W projekt zaangażowane jest również Muzeum Narodowe w Krakowie, które udostępniło materiały cyfrowe do przygotowania reprodukcji wybranych dzieł i dokumentów oraz wsparło wiedzą, dotyczącą bezpiecznego transportu sztuki, a także Instytut Bezpieczeństwa Dziedzictwa i Zamek Królewski na Wawelu.
