Nowe dopłaty do torfowisk i terenów podmokłych

Zdjęcie: Naukowcy zbadają bagienne fortece

Obowiązująca od 2025 roku norma GAEC 2, wprowadzająca ograniczenia na gruntach podmokłych i torfowiskach obliguje rolników na tych terenach do rezygnacji z orki, przekształcania TUZ, wydobywania torfu, odnawiania rowów melioracyjnych czy budowy instalacji drenujących. To oznacza realne straty w produkcji i mniejsze możliwości gospodarowania.

Wszystko wskazuje na to, iż będzie nowe wsparcie, które zrekompensuje rolnikom koszty i utracone dochody związane z realizacją unijnych wymagań. Zgodnie z uchwałą Komitetu Monitorującego PS WPR, w ramach PRŚK ma zostać wdrożony nowy rodzaj interwencji – Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo.

Interwencja ta ma składać się z trzech wariantów:

• Wariant 1. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych – 581 zł/ha/rok;
• Wariant 2. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych – 627 zł/ha/rok;
• Wariant 3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone – 2 387 zł/ha/rok;

Do płatności będą się kwalifikować działki rolne o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Kluczowe wymogi poszczególnych wariantów:

Wariant 1. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych

• zakaz przekształcania i zaorywania TUZ, z wyjątkiem możliwości wykonania zabiegu renowacji z zastosowaniem płytkiej uprawy gleby i podsiewu nie częściej niż raz na 4 lata,
• zakaz wydobywania torfu,
• zakaz budowy i odnawiania rowów i instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody z terenu.

Zobowiązanie podejmowane na 1 rok.

Wariant 2. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych

• zakaz zaorywania; umożliwia się płytką uprawę gleby do głębokości 15 cm,
• zakaz wydobywania torfu,
• zakaz budowy i odnawiania rowów i instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody z terenu.

Zobowiązanie podejmowane na 1 rok.

Wariant 3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone

Polegać na przekształcaniu gruntów ornych objętych normą GAEC 2 w użytki zielone. W ramach tego wariantu rolnik będzie zobowiązany do wysiania odpowiedniej mieszanki roślin na gruncie ornym oraz adekwatnego użytkowania tego obszaru. Zobowiązanie to ma charakter wieloletni, tj. powinno być podjęte na 5 lat.

Nowe przepisy mają wejść w życie przed startem naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie w 2026 r., a rolnicy będą mogli składać wnioski od 15 marca 2026 r.

Autor: ŚODR

---