2 godzin temu
Europejska Organizacja Biologii Molekularnej przyznała tegoroczne granty „instalacyjne”. Wyróżnienia otrzymało dziesięcioro naukowców z dziewięciu krajów. Jeden z grantów otrzymał dr Ludwik Gąsiorowski z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, który w przyszłości chciałby stworzyć na uczelni zoologiczny ośrodek naukowy o międzynarodowej renomie.
Dzięki pięcioletniemu EMBO Installation Grant dr Ludwik Gąsiorowski z Wydziału Biologii UW utworzy własne, niezależne laboratorium badawcze, w którym skupi się na badaniach mikroskopijnych płazińców – grupy zwierząt kluczowej dla zrozumienia mechanizmów ewolucji rozmiaru ciała i złożoności organizmów.
Nieoczywista ewolucja
– Zdobycie EMBO Installation Grant to ogromne wyróżnienie, zwłaszcza dla kogoś specjalizującego się w tak niszowej dyscyplinie jak moja. W tegorocznej edycji jestem jedynym laureatem zajmującym się zoologią bezkręgowców. Cieszę się, iż grantodawcy uznali, iż moje zainteresowanie ewolucją mikroskopijnych robaków, o których w zasadzie mało kto słyszał, zasługuje na wsparcie – mówi dr Ludwik Gąsiorowski.
Projekt badacza dotyczy ewolucji mikroskopijnych płazińców – zwierząt, które od lat stanowią wyzwanie dla biologów ewolucyjnych. Powszechnie przyjmuje się, iż zmniejszanie rozmiarów ciała prowadzi do uproszczenia budowy i redukcji genomu, a proces ten jest w zasadzie nieodwracalny. W przypadku wielu grup zwierząt rzeczywiście tak się dzieje. Płazińce stanowią jednak interesujący wyjątek. Jak wskazuje badacz z UW, w tej grupie po fazie miniaturyzacji dochodziło w toku ewolucji do kilkukrotnego „powrotu” większych form ciała.
Celem projektu jest zrozumienie, jakie cechy genomu, rozwoju i organizacji ciała mikroskopijnych płazińców umożliwiły im wyjście z tej pozornie jednokierunkowej ścieżki ewolucyjnej.
Droga naukowa
Dr Ludwik Gąsiorowski po studiach licencjackich na Uniwersytecie Warszawskim kontynuował edukację w Danii, gdzie na Uniwersytecie Kopenhaskim uzyskał tytuł magistra, badając ewolucję układu nerwowego mikroskopijnych organizmów morskich. Doktorat obronił na Uniwersytecie w Bergen w Norwegii, jego praca dotyczyła biologii rozwoju morskich bezkręgowców. Następnie odbył staż podoktorski w Instytucie Maxa Plancka w Getyndze. Tam rozpoczął badania nad płazińcami z grupy Catenulida, koncentrując się na roli komórek macierzystych w ich regeneracji.
W 2024 roku, w ramach programu NAWA „Polskie Powroty”, wrócił na Uniwersytet Warszawski, gdzie rozwija swoje badania.
Dr Gąsiorowski jest 38. naukowcem z Polski, który otrzymał EMBO Installation Grant.
Oprócz wsparcia finansowego laureaci stają się członkami EMBO Young Investigator Network, zyskując dostęp do szkoleń, międzynarodowej sieci kontaktów oraz infrastruktury badawczej Europejskiego Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL) w Heidelbergu. Program ma na celu wzmacnianie umiędzynarodowienia europejskiej nauki oraz zachęcanie młodych badaczy do zakładania laboratoriów w krajach o mniej rozwiniętej infrastrukturze badawczej.
– W Polsce jest stosunkowo kilka grup badających bezkręgowce, a w szczególności badania nad ewolucyjnymi aspektami ich biologii rozwoju należą do rzadkości. Dlatego mam nadzieję, iż rozwój mojej grupy przyczyni się do wzrostu zainteresowania tą fascynującą dziedziną w skali kraju. W dłuższej perspektywie czasowej chciałbym zbudować na Uniwersytecie Warszawskim zoologiczny ośrodek naukowy o międzynarodowej rozpoznawalności, który będzie aktywnie uczestniczył w badaniach nad zrozumieniem złożoności i różnorodności zwierząt – podkreśla naukowiec z UW.
Przyznawane przez Europejską Organizację Biologii Molekularnej (EMBO) granty „instalacyjne” są skierowane do naukowców na wczesnym etapie kariery, pracujących w wybranych krajach europejskich, w tym m.in. w Polsce.
W tegorocznej edycji wyróżniono dziesięcioro badaczy z dziewięciu państw. Każdy z laureatów otrzyma 50 tys. euro rocznie przez pięć lat, z możliwością ubiegania się o dodatkowe środki.
