Dokarmianie ptaków w październiku – pomaga czy bardziej szkodzi?

Zdjęcie: fot. pixabay

Jesień jest dla ptaków okresem intensywnych zmian. Część gatunków odlatuje, inne przemieszczają się w poszukiwaniu pokarmu, a te pozostające na zimę przez cały czas korzystają z naturalnej stołówki. Na drzewach i krzewach znajdują owoce i nasiona, wśród opadłych liści bezkręgowce, a łagodna pogoda może oznaczać, iż pożywienia wciąż jest stosunkowo dużo.

Dlatego październik nie musi automatycznie oznaczać początku sezonu karmnikowego.

Pierwszy chłodny poranek to jeszcze nie zima

Temperatura spadająca nocą do kilku stopni powyżej zera nie oznacza, iż ptaki nagle tracą dostęp do pokarmu.

Wiele gatunków doskonale radzi sobie w jesiennych warunkach. Co więcej, naturalny pokarm jest dostosowany do ich potrzeb i pozwala im zachowywać typowe zachowania związane z jego poszukiwaniem.

Znacznie trudniejsze warunki pojawiają się wraz z długotrwałym mrozem i pokrywą śnieżną, kiedy dostęp do części naturalnych źródeł pożywienia zostaje ograniczony.

Nie ma więc potrzeby kierować się wyłącznie datą w kalendarzu. Październik może być wyjątkowo chłodny, ale może również przypominać przedłużenie września.

Najpierw spójrz na własny ogród

Zanim kupimy worek karmy, warto sprawdzić, czy przypadkiem nie usunęliśmy z ogrodu tego, czego ptaki potrzebują.

Owoce pozostawione na części krzewów, nasiona przekwitniętych bylin i słoneczników czy mniej uporządkowany fragment ogrodu mogą stać się naturalnym źródłem pokarmu.

Jesienne grabienie każdego liścia, ścinanie wszystkich przekwitniętych roślin i usuwanie owoców może sprawić, iż ogród stanie się estetycznie uporządkowany, ale znacznie uboższy dla zwierząt.

Czasami najlepszym sposobem „dokarmiania” jest więc pozostawienie części naturalnego pokarmu na miejscu.

Jeśli zaczynamy, wybierzmy odpowiednie jedzenie

Gdy nadejdą trudniejsze warunki i zdecydujemy się na dokarmianie, ważniejsza od ilości jest jakość podawanego pokarmu.

Uniwersalnym rozwiązaniem dla wielu gatunków odwiedzających karmniki są nasiona słonecznika. W zależności od ptaków pojawiających się w okolicy można stosować także odpowiednio dobrane mieszanki ziaren.

Pokarm powinien być świeży, suchy i pozbawiony pleśni. Nie należy wysypywać ogromnych ilości na zapas, szczególnie podczas wilgotnej pogody.

W karmniku żywność może zamoknąć, zepsuć się i stać się źródłem problemów zamiast pomocą.

Chleb zostawmy dla siebie

Jednym z najbardziej utrwalonych zwyczajów jest karmienie ptaków pieczywem. To rozwiązanie wygodne dla człowieka – można wykorzystać resztki z kuchni – ale nie oznacza, iż jest dobre dla zwierząt.

Pieczywo, szczególnie solone i wysoko przetworzone, nie powinno stanowić podstawy ich diety. Jeszcze gorszym pomysłem jest podawanie produktów spleśniałych lub zepsutych.

Karmnik nie może być sposobem na pozbywanie się resztek jedzenia.

Nie powinny trafiać do niego również słone przekąski, przyprawione potrawy, słodycze ani żywność, której sami nie chcemy już zjeść ze względu na jej stan.

Karmnik trzeba myć

Samo wsypywanie ziaren to tylko część odpowiedzialnego dokarmiania.

W miejscu, do którego regularnie przylatuje wiele ptaków, gromadzą się resztki pokarmu i odchody. Takie skupiska mogą sprzyjać przenoszeniu patogenów.

Dlatego karmnik powinien być regularnie czyszczony. Zalegające łuski, mokre ziarno i odchody trzeba usuwać, a konstrukcja powinna umożliwiać utrzymanie miejsca karmienia we właściwym stanie.

Jeżeli zauważymy w pobliżu chore lub martwe ptaki, warto przerwać dokarmianie i dokładnie oczyścić miejsce, stosując odpowiednie środki ostrożności.

Najładniejszy karmnik nie jest dobrym karmnikiem, jeżeli od miesięcy nikt go nie czyścił.

Ważne jest również miejsce

Karmnik powinien być ustawiony tak, aby ptaki miały możliwość obserwowania otoczenia i szybkiej ucieczki przed zagrożeniem.

Trzeba uwzględnić obecność kotów. Karmnik ustawiony nisko, tuż przy miejscu, z którego drapieżnik może zaatakować, może zamienić ptasią stołówkę w pułapkę.

Problemem mogą być również duże przeszklenia. Ptaki spłoszone przy karmniku mogą uderzać w szyby, szczególnie jeżeli odbijają one niebo i roślinność.

Przy wyborze lokalizacji warto więc myśleć nie tylko o tym, skąd będziemy mieli najlepszy widok na sikory, ale przede wszystkim o bezpieczeństwie zwierząt.

Woda może być równie ważna jak pokarm

Pomagając ptakom, często skupiamy się wyłącznie na jedzeniu. Tymczasem potrzebują one również dostępu do czystej wody.

Płytkie poidełko może być przydatne nie tylko latem. Wodę należy regularnie wymieniać, a samo naczynie czyścić.

W chłodniejszych miesiącach trzeba oczywiście kontrolować, czy woda nie zamarzła. Nie należy natomiast dodawać do niej żadnych substancji mających obniżyć temperaturę zamarzania.

Październik wykorzystaj na przygotowania

Zamiast rozpoczynać intensywne dokarmianie wraz z pierwszym chłodniejszym wieczorem, październik można potraktować jako czas przygotowań.

To dobry moment, aby wyczyścić stary karmnik, wybrać dla niego bezpieczne miejsce, kupić odpowiedni pokarm i obserwować pogodę.

Można również zrobić coś jeszcze bardziej naturalnego – nie ścinać wszystkich roślin z nasionami i pozostawić część owoców na krzewach.

Pomaganie ptakom nie polega bowiem na tym, aby uzależnić je od pełnego karmnika. Najlepiej, jeżeli w pierwszej kolejności mogą korzystać z tego, co oferuje im środowisko.

Gdy zima rzeczywiście ograniczy dostęp do naturalnego pokarmu, dobrze prowadzony karmnik może stać się cennym uzupełnieniem. W październiku warto jednak najpierw spojrzeć na termometr, pogodę i ogród – a dopiero później sięgać po worek słonecznika.