1 godzina temu
Czerwienie, żółcie, pomarańcze i brązy – jesienna paleta kolorów w parkach i lasach co roku zachwyca, jednak dla samych roślin jest to kwestia przetrwania. Przebarwianie się i zrzucanie liści to precyzyjnie zaplanowany mechanizm obronny, który pozwala drzewom i krzewom przygotować się na nadchodzące chłody.
Jak tłumaczy dr Agnieszka Pierścińska, zastępca kierownika Ogrodu Botanicznego w Kielcach, drzewa liściaste nie byłyby w stanie przeżyć mrozów, zachowując swoje ulistnienie, dlatego przygotowują się do zimy poprzez odprowadzanie cennych składników pokarmowych z liści w głąb pnia i korzeni. – Ta zmiana barwy jest naocznym świadectwem procesów chemicznych zachodzących w liściu. Wynika ona głównie z faktu, iż roślina przestaje produkować zielony barwnik, czyli chlorofil i zaczyna go rozkładać. Wówczas w liściu ujawniają się pigmenty, które były w nim obecne przez całe lato, ale pozostawały zamaskowane przez zieleń. Gdy chlorofil zanika, naszym oczom ukazują się żółte i pomarańczowe ksantofile, czerwone antocyjany oraz brązowe taniny, tworząc całe spektrum jesiennych kolorów – wyjaśnia dr Agnieszka Pierścińska.
O tym, kiedy roślina rozpoczyna przygotowania do zimowego spoczynku decydują sygnały płynące ze środowiska. – Gdy długość dnia spada poniżej 12 godzin roślina dostaje wyraźny sygnał, iż zbliża się czas spoczynku. Przebarwianie jest najbardziej intensywne w pierwszych tygodniach października, a jego tempo zależy od szerokości geograficznej – w górach oraz na północy Polski zachodzi ono szybciej niż na nizinach południa. Najpiękniejszym, najbardziej spektakularnym barwom sprzyja słoneczna aura z dużymi rozpiętościami temperatur: chłodnymi nocami i ciepłymi, słonecznymi dniami. Gdy pojawiają się silne przymrozki liście opadają znacznie szybciej – podsumowuje dr Agnieszka Pierścińska.
Opadające jesienią liście to zatem znak, iż drzewa pomyślnie zabezpieczyły wartościowe substancje w pniach i korzeniach oraz weszły w stan zimowego uśpienia, aby bezpiecznie doczekać wiosny.
