Właścicielka smoka z Mikołowa

Skarpetę męża Maja wyłowiła z garnka rosołu. Stała na środku kuchni z łyżką wazową w ręku i patrzyła na tę szarą szmatkę pływającą między pietruszką i marchewką, nie wiedząc, czy wybuchnąć śmiechem, czy usiąść i po prostu się rozpłakać. W drzwiach kuchni siedział winowajca. Półtora kilograma rudej sierści, uszy jedno w górę, jedno w dół, mina tak niewinna, iż można było wręczać medal.

— Bazyl — powiedziała Maja. — Ty w ogóle rozumiesz, co zrobiłeś?

Bazyl kichnął. Zawsze kichał, kiedy się z czymś nie zgadzał. A zaczęło się to wszystko od sukulenta.

Kiedy Maja miała jedenaście lat, babcia opowiedziała jej historię o smoku — nie tym z trzema głowami z bajek, a innym: takim, który pije wodę prosto z chmur, dmucha dymem i mieszka na granicy lasu, tam, gdzie kończy się ludzki świat i zaczyna coś innego. Maja słuchała z otwartymi ustami. A potem, gdy rodzice zapytali, czego chce na urodziny, odpowiedziała bez wahania: smoka. Małego. Takiego, żeby mieścił się w dłoni, ale żeby w nocy się go bano.

Rodzice powiedzieli, iż smoki nie istnieją, i podarowali jej sukulenta w donicy. Maja nazwała go Bazylem. Jakby imię mogło cokolwiek zmienić. Roślina była kolczasta, cicha i niczego nie wymagała, prócz łyżki wody raz na dwa tygodnie. Maja siedziała przy niej godzinami i wyobrażała sobie, iż to zaklęty wąż: wypowie się adekwatne słowo — i kolce zmienią się w łuski, a z pyszczka wydobędzie się dym. adekwatnego słowa nigdy nie znalazła. Roślina powoli usychała, aż w końcu Maja bez słowa zaniosła doniczkę do śmietnika. Razem z resztkami wiary, iż cuda się zdarzają.

Potem życie potoczyło się zwyczajnym torem. Praca, dom, praca. Mąż, Dawid, był człowiekiem konkretnym i nie znosił niespodzianek. Przed podpisaniem polisy mieszkania porównywał oferty trzech towarzystw. W telefonie prowadził tabelkę wydatków, gdzie osobną linią figurowało "nieprzewidziane" — i choćby to miał dokładnie zaplanowane. Przez siedem lat małżeństwa Dawid nie zrobił ani jednej rzeczy, której Maja nie przewidziałaby z tygodnia wyprzedzeniem.

Aż jednego listopadowego wieczoru wszedł do przedpokoju z kartonowym pudłem pod pachą. Z pudła dochodziło coś pomiędzy pochrząkiwaniem i pomrukiwaniem.

— Tylko mi nie mów, iż to smok — uśmiechnęła się Maja.

Dawid spojrzał na nią jakoś dziwnie.

— Skąd wiedziałaś?

I otworzył pudło. Wychyliła się z niego kudłata głowa z oczami jak guziki i uszami przypominającymi dwa suche listki. Maja odruchowo się odsunęła.

— Co to?

Dawid delikatnie wyjął maleńkie rudawe stworzenie. Sierść sterczała mu w kłębach, miejscami biała — jakby piesek dobrze się wywalał w puchu z topoli i zapomniał się otrzepać. "Naprawdę smok" — pomyślała Maja, a w środku coś drgnęło, jak węgielek, który powinien dawno wystygnąć, a wciąż tli.

— Wziąłem go ze schroniska w Tychach — powiedział Dawid. — Drugi miesiąc nikt go nie chciał. Mały, a szczeka na każdego, kto wchodzi.

Wyciągnął z kieszeni złożoną na pół kartę. W rubryce "rasa" napisano kuloodpornym długopisem: smok domowy, mały. A pod tym, drobniejszym pismem: "Wolontariuszka żartowała. Ale naprawdę taki jest."

Maja długo wpatrywała się w tę linijkę. Potem postawiła pieska na podłodze.

— Bazyl — powiedziała.

Piesek odwrócił się na głos, jakby reagował na niego od zawsze.

Bazyl rósł, a bałagan rósł razem z nim. Gryzł nogi krzeseł i framugi drzwi z taką metodycznością, jakby miał z nimi stare porachunki. Buty trzeba było przenieść na górne półki: z dolnych wyciągał wszystko, choćby to, czego nie powinien fizycznie dosięgnąć. Skarpet nie gryzł. Chował. W bucie, pod wanną, za lodówką. Raz — w garnku.

Ale zdarzało się i inaczej. Wieczorami Bazyl wchodził Maji na kolana, wtykał nos w jej dłoń i zamierał. Po prostu leżał i słuchał. Maja głaskała jego szorstką sierść i myślała, iż może to właśnie jest jej smok. Nie ten, który pali wioski. Ten, który grzeje w ciemności.

Tak minęły dwa lata.

Latem Dawidowi awansowali w pracy i po raz pierwszy od dawna pozwolili sobie na urlop nad morzem, do Łeby. Dawid kupił bilety, wykupił ubezpieczenie na dwoje i spisał listę rzeczy do zabrania — na półtorej strony. I wtedy wyszła sprawa: co z psem. Teściowa ma alergię. Rodzice Maji mają dwa koty, których Bazyl nie trawił, choć sam nie był większy od średniego kota. Pozostawała babcia na wsi pod Raciborzem.

Babcia, kobieta surowa, ale dobra, zgodziła się od razu. Dzień przed wyjazdem pojechali do niej na kolację i wyszli na przechadzkę. Od lasu wieś oddzielała szeroka łąka, na niej pasły się kozy — ze trzydzieści, dwie z nich babciowe, Śnieżka i Kokardka. Babcia szła obok i co chwila zerkała na ciemny pas lasu.

— Do lasu nie chodźcie — powiedziała. Powiedziała to tak, iż Maja mimowolnie wzdrygnęła się.

— A co tam może być? — zaśmiał się Dawid.

— Co może być, tego nie wiem. Ale kozy zaczęły ginąć. U sąsiadki Wery przedwczoraj zginęła Gapcia. Pastuch z chłopakami całą noc w zasadzce siedzieli. Niczego nie widzieli. A pod wieczór znowu jednej nie doliczyli.

Maja chciała zaśmiać się razem z mężem, ale śmiech gdzieś się zatrzymał. A Bazyl nagle znieruchomiał. Podniósł nos ku wiatrowi i głucho zawarczał. Potem strząsnął się, jakby zrzucał z siebie coś niewidzialnego, i pobiegł do babciowej furtki.

— Patrz — powiedziała Maja. — On już wie, gdzie teraz mieszka.

Babcia nie odpowiedziała. Patrzyła na pieska, a jej wargi poruszały się, jakby coś liczyła.

Telefon zastał ich ósmego dnia urlopu, wczesnym rankiem, gdy zbierali się na plażę.

— Kiedy wracacie? — zapytała babcia. Głos miała cichy i drżący.

— Jeszcze za tydzień. Babciu, co się stało?

Babcia długo milczała. Potem wydychnęła powietrze — długo, ciężko, jakby wypuszczała z płuc wszystko, co w nich było.

— Czekam na was. Bardzo czekam.

— Coś z Bazylem?!

— Z nim wszystko dobrze — powiedziała babcia i odłożyła słuchawkę.

Kolejne siedem dni morze dla Maji nie istniało.

Z lotniska w Pyrzowicach pojechali prosto na wieś. Bazyl wyleciał im na spotkanie, kręcąc ogonem tak, iż zdawało się — jeszcze chwila i wzleci. Babcia stała przy furtce i milczała. Posadziła ich przy stole, nalała herbaty, postawiła słoik konfitury wiśniowej. Potem spojrzała przez okno, gdzie Bazyl ganiał po podwórku razem ze Śnieżką i Kokardką — kozy, nawiasem mówiąc, pozwalały mu na dosłownie wszystko — i powiedziała:

— To nie jest zwykły pies.

I opowiedziała. Tamtego dnia, jak zawsze, wygnała kozy na pastwisko, a sama poszła podwiązywać ogórki w szklarni. Pod wieczór, gdy słońce już zachodziło, od strony łąki dobiegł krzyk. Nie ludzki. Zwierzęcy, pełen takiego strachu, iż babcia wypuściła wiadro i pobiegła na głos tak, jak stała, w gumowych kapciach. Pastuch Franek leżał w trawie bez ruchu. Kozy zbiły się w kupę i niespokojnie meczały, wpatrując się w pagórek tuż przy lesie.

Na pagórku stał Bazyl. Na tle zachodzącego słońca jego sylwetka nie wyglądała psio. Wydawał się wyższy — dużo wyższy, niż powinien. Wokół niego kłębiła się mgła, choć dzień był suchy i słoneczny. Babcia spojrzała tam, gdzie patrzył piesek. W czerni lasu płonęły oczy. Dużo oczu. Żółtych, lodowatych, bez jednego mrugnięcia.

A potem Bazyl zawarczał. To nie było psie warczenie. Niskie, wibrujące, dobiegało jakby nie z gardła, a spod ziemi. Babci ręce zdrętwiały do samych łokci. A z pyszczka pieska wystrzelił ogień. Krzyknęła. Bazyl odwrócił się — i na sekundę zobaczyła w jego oczach, zalanych bursztynowym światłem, coś bardzo dawnego.

Nogi jej nie utrzymały. Babcia usiadła prosto w trawę. Kiedy się ocknęła, mgła się rozstępowała, a żółte ogniki w lesie gasły jeden po drugim. Bazyl był znowu sobą: mały, rudy, kudłaty, trochę niezdarny. Podbiegł, merdając ogonem, i próbował oblizać jej nos.

Z Frankiem wszystko się ułożyło. Okazało się, iż trzecią noc z rzędu siedział w zasadzce, zupełnie nie śpiąc, a tamtego dnia na łące nie było gdzie się schować od słońca. Po prostu zasłabł i przespał godzinę, nic nie widząc i nie słysząc.

A rano, kiedy babcia z Werą wypędziły kozy, znalazły na pagórku śladyogromne. Z głębokimi bruzdami od pazurów, zakrzywionych jak sierpy.

— A można je zobaczyć? — zapytał z uprzejmym sceptycyzmem Dawid.

— A nie ma ich już — rozłożyła ręce babcia. — Zanim pobiegłam po dziadka Lorenca — a on mieszka dwa domy dalej — zniknęły. Jakby ktoś je zmazał ręką. Choć Wera na łące została, i Franek z nią. Oboje mówią — nic nie widzieli. Jedno powiem: od tego dnia żadna koza nie zginęła. A teraz myślcie, co chcecie.

Odprowadzając ich, babcia długo stała przy furtce i patrzyła w ślad za samochodem.

Kilometrów dziesięć jechali w milczeniu. Potem Maja obróciła się do Bazyla, który spokojnie spał na tylnym siedzeniu, i zapytała:

— No i co o tym wszystkim myślisz?

— Głupoty — odpowiedział żwawo Dawid. — Babci się przywidziało, i cała sprawa.

— A to, iż urósł kilka razy?

— Elementarne. Stał na pagórku pod słońce, a kozy były niżej i dalej. Tak samo robi się zdjęcia, gdzie ktoś jakby trzyma kogoś na dłoni. Kwestia odległości.

— A ogień z pyska?

— Promień padł na sierść na pysku — i tyle.

— A oczy w lesie?

— Odbicia.

— A ślady na pagórku?

— Maja, ze strachu i gorsze rzeczy się przywidzą.

Przez chwilę milczała.

— Wiesz, jak tak mówisz, mam wrażenie, iż ty w ogóle nie wierzysz.

— W co?

— W cuda.

— Ja wierzę w zdrowy rozsądek — powiedział Dawid i włączył kierunkowskaz.

W mieszkaniu w Mikołowie wszystko wróciło na swoje miejsce. Bazyl znowu gryzł framugi, ciągał kapcie i każdej noc, mimo wszystkich zakazów, wchodził na łóżko i kładł się właścicielom u nóg.

Jesienią Maja dowiedziała się, iż jest w ciąży. Wraz z tą wiadomością do domu wkroczył inny temat: kawalerka robiła się mała. Dawid trzy wieczory siedział nad kalkulatorem, porównując oferty czterech banków, a potem zaczęli przeglądać oferty wymiany na dwa pokoje. Znaleźli gwałtownie — mieszkanie w niezłym stanie, remont potrzebny był tylko kosmetyczny. Sprzedający, mężczyzna starej szkoły, poprosił o rozliczenie w gotówce, przez skrytkę bankową.

Dzień przed transakcją Dawida wysłano służbowo do Katowic. Pieniądze już wypłacił — szesnaście tysięcy złotych, zebrane na dopłatę. Do skrytki zdążył ich nie wsadzić, przyniósł do domu.

— Wszystko będzie dobrze — powiedział, całując żonę w skroń. — Tam i z powrotem. Jutro wieczorem jestem w domu.

W nocy Maja obudziła się z ciszy. Nie od dźwięku — od ciszy. Absolutnej, dzwoniącej, jakiej w mieście po prostu nie bywa. W pokoju było ciemno i dziwnie chłodno, jak na klatce schodowej w styczniu. Włączyła lampkę nocną. Bazyla u nóg nie było. Serce zaczęło łomotać gdzieś zbyt wysoko, prawie w gardle.

Maja wstała i na palcach wyszła do przedpokoju. Bazyl stał przed drzwiami wejściowymi. Sierść sterczała mu we wszystkie strony, a oczy jarzyły się matowym bursztynowym światłem — tak mocnym, iż w przedpokoju było prawie wszystko widać. Nie szczekał. Nie warczał. Po prostu stał nieruchomo, i to robiło się przerażające.

Zamek kliknął. Drzwi się otworzyły. W progu stało dwóch mężczyzn. W czarnym, z kapturami naciągniętymi na oczy. Jeden trzymał w ręku dużą torbę sportową, drugi — coś przypominającego pęk metalowych wytrychów.

I w tej samej chwili Bazyl zawarczał. To nie był psi warkot. To był dźwięk, od którego włosy jeżyły się na karku i drętwiały palce. Narastał jak grzmot w górach, ogłuszał, wypełniał całą przestrzeń, a ściany, zdawało się, drobno drżały. Wokół pieska gęstniała mgła — niebieska, chłodna, lepka.

Nieznajomi zamarli. Jeden coś chrapliwie wymamrotał, ale słowa utonęły w tym gwarze. A potem przedpokój zalało jaskrawe karmazynowe światło, w twarz dmuchnęło żarem, przez który Maja zamknęła oczy. Odskoczyła, potknęła się o coś, upadła i uderzyła głową o framugę.

Ocknęła się dopiero rano, w łóżku. Za oknem dawno się rozjaśniło. Bazyl spokojnie spał u jej nóg, chrapał i poruszał łapami, jakby za kimś gonił we śnie. Maja zerwała się i wybiegła do przedpokoju. Drzwi były zamknięte na obydwa zamki. Wróciła, otworzyła szafę, wyjęła teczkę. Pieniądze leżały na miejscu. Wszystkie.

— Przyśniło się — wyszeptała, próbując uciszyć drżenie rąk. — Po prostu przyśniło się.

Ale głowa bolała. Dotknęła jej i znalazła guza — twardego i gorącego, jak węgielek, który jeszcze nie wystygł.

W drzwi zadzwoniła. To była sąsiadka z dołu, pani Krystyna.

— Co się dzieje! Co się dzieje! — wpadła do mieszkania, nie czekając na zaproszenie.

— Co się stało?

— To ty nic nie wiesz?

— Nie…

— No pewnie! Wy, młodzi, do południa śpicie.

— Ale jest dziewiąta…

— No właśnie! Ja w twoim wieku o tej porze już siedziałam nad rysunkami w biurze projektowym.

Maja pamiętała opowieści sąsiadki o pracy w biurze konstrukcyjnym i rozumiała, iż to "siedzenie nad rysunkami" było dość umowne. Ale zmilczała.

— Wychodzę ze śmieciami — ciągnęła pani Krystyna — a oni siedzą, gołąbki.

— Kto siedzi?

— Złodzieje. Dwóch. W czarnym, w kapturach, z torbą ogromną. A jeden w ręku ma cały pęk tych wytrychów, co się nimi zamki otwiera.

Maji wydało się, iż przyłożono jej lód jednocześnie do klatki piersiowej i do krzyża.

— I… co robili?

— A nic! Siedzieli na schodach, naprzeciwko twoich drzwi, i się nie ruszali. Jakby zamarznięci. choćby nie mrugali. Ja do siebie — i na policję. Przyjechali po pięciu minutach, a ci dwaj siedzą tak samo. Zabrali ich. Coś dziwnego, i tyle. No, pobiegłam do pani Danuty, bo ona pewnie też jeszcze nic nie wie. A cukru nie pożyczysz? U mnie właśnie się skończył.

Wieczorem wrócił Dawid. Maja opowiedziała wszystko: o mgle, o karmazynowym świetle, o dwóch na progu. Słuchał, nie przerywając. Potem bez słowa wziął telefon. Wiosną zamontował na klatce schodowej kamerę — nie ze strachu, a bo to było racjonalne: sprzęt niedrogi, a spokoju więcej. Kamera nagrywała wszystko, co się działo pod drzwiami.

Dawid otworzył nagranie. Przewinął do trzeciej w nocy. Czterdzieści dwie sekundy na ekranie było biało. Nie ciemność, nie zakłócenia — równe białe światło, jakby ktoś podniósł do obiektywu lampę. Potem obraz wrócił: pusty podest schodowy, zamknięte drzwi i dwóch mężczyzn siedzących na schodach, z rękami na kolanach.

Dawid długo patrzył na ekran.

— Oświetlili — powiedział w końcu. — Latarką świecili, i tyle.

Maja się nie kłóciła. Zmęczenie nakryło ją jak ciężka kołdra.

W nocy obudziła się od czegoś, czego nie zapamiętała. Dawid leżał z otwartymi oczami i wpatrywał się w sufit.

— Czemu nie śpisz? — wyszeptała.

Skinął głową w stronę Bazyla, który jak zawsze ułożył się u ich nóg. Piesek spokojnie spał i wyglądał na najbezpieczniejszą istotę na świecie.

— Wiesz — powiedział cicho Dawid — zastanawiałem się. Może masz rację. Co do niego.

Maja milczała.

— I nieważne, czy to wszystko było naprawdę, czy ci się wydawało. Ważne, iż twoje marzenie się spełniło. Jesteś właścicielką smoka. I smok cię pilnuje. A to znaczy, iż wszystko będzie u nas dobrze.

Przytuliła się do jego ramienia i poczuła, iż strach odchodzi, a na jego miejsce przychodzi coś równe i ciepłe. Po raz pierwszy od wielu dni odetchnęła pełną klatką piersiową. W pokoju pachniało czystą pościelą, sierścią psa i jeszcze czymś — dawnym, jak nagrzany słońcem kamień, a zarazem bezgranicznie bliskim.

Bazyl we śnie poruszył łapą i tylko cicho chrapnął.