3 godzin temu
Pierwsze rośliny już wychodzą z ziemi. Wiosenne zioła to pokarm dla zwierząt i człowieka. Wśród pierwszej wiosennej zieleniny pojawią się na przykład mniszek lekarski, pokrzywa, babka zwyczajna czy jaskółcze ziele. Warto mieć je w domowej apteczce.
– Nie ma nic bardziej naturalnego niż pożywienie pochodzące prosto z natury – bez środków ochrony roślin, którego nikt nie hodował i nie uprawiał. Takie pożywienie nasi przodkowie jedli od zarania dziejów. Niosły im pomoc w codziennym życiu. Ich źródłem jest las oraz łąki i pola. To wciąż najbardziej naturalne, niepoddające się przekształcaniu przez człowieka środowisko – mówią leśnicy z Polskich Lasów.
Niezwykłe walory ziół tuż przed wiosennym rozkwitem zachwala Monika Dygas – wielka pasjonatka historii starych przedmiotów z duszą i życia w stylu eko, która w Tychowie Starym, w gminie Mirzec koło Starachowic urządziła Chatę Szeptuchy. W miniskansenie zobaczyć można, jak dawniej mieszkało się na świętokrzyskiej wsi, robić zielarskie mikstury, uczyć się rękodzieła, zachwycić przyrodą i jogą.
– Dosłownie za kilka na polanach i w lasach zbierać można będzie wiele cennych ziół, w różnej postaci wspierających zdrowie. Wśród nich będą:
Glistnik jaskółcze ziele, który pomaga walkę z kurzajkami, działa przeciwbólowo, obniża ciśnienie krwi i zwalnia akcję serca. Napar z młodych liści działa żółciopędnie i reguluje czynności przewodu pokarmowego. Wyciągi alkoholowe z tego zioła działają przeciwnowotworowo. Mikstura z dodatkiem oleju działa dobroczynnie na skórę.
Mniszek lekarski od dawna jest znany i stosowany w fitoterapii jako środek żółciotwórczy, żółciopędny, pobudzający przemianę materii, odtruwający i poprawiający trawienie. Napar z mniszka działa rozkurczowo na mięśnie gładkie, reguluje wypróżnienia, wspomaga leczenie chorób skóry i walkę z otyłością, obniża poziom cukru, ma działanie przeciwmiażdżycowe i chroni wątrobę przed uszkodzeniami. Można z niego robić oleje, nalewki, syropy.
Pokrzywa jest jedną z najcenniejszych roślin w fototerapii. Jest źródłem witamin C, K, B2, wapnia, magnezu, żelaza i krzemu. Obniża cholesterol oraz ciśnienie krwi, redukuje stany zapalne, działa krwiotwórczo, pomocna w bólach głowy, bólach reumatycznych i w problemach żołądkowych, wspiera naszą odporność i reguluje przemianę materii. Można z niej robić pesto, koktajle, zupy, dodawać do sałatek, olej do pielęgnacji skóry.
Jasnota purpurowa działa przede wszystkim na układ trawienny. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego, żółci oraz soku trzustkowego, a także działa ochronnie na wątrobę, wspomagając jej pracę. Zapobiega niestrawności i nadkwasocie, a także podnosi kwasowość soku żołądkowego, poprawiając tym samym trawienie białek. Hamuje rozwój bakterii i grzybów, działając bakteriobójczo i bakteriostatycznie.
Babka zwyczajna to roślina polna, bylina o cennych adekwatnościach leczniczych. To roślina jadalna. Jadalną częścią są liście, które mogą być używane w postaci suszonej, ale i surowej. Surowe liście wykorzystać można do sałatek, natomiast z suszonych liści przygotować napar. Zawiera duże ilości witaminy C, witaminy K, potasu, związków mineralnych oraz flawonoidy, garbniki, związki triterpenowe, glikozydy irydoidowe oraz związki śluzowe. Roślina ma adekwatności przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, antyoksydacyjne, wykrztuśne oraz osłaniające przewód pokarmowy. Liście tej rośliny wykorzystywano do leczenia ukąszeń owadów, zranień, ropiejących ran, owrzodzeniach. Przede wszystkim stosowana jest środek wykrztuśny. Syropy z tej rośliny podawany jest dla zmniejszenia duszącego kaszlu.
Krwawnik pospolity działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie, przeciwkrwotocznie, zmniejsza krwawienia zewnętrzne i wewnętrzne. Napary z krwawnika stymulują pracę przewodu pokarmowego, działają rozkurczająco na mięśnie gładkie jelit, dróg żółciowych i moczowych, wzmagają wydzielanie soków trawiennych oraz żółci. Regulują cykl menstruacyjny i łagodzą dolegliwości związane z miesiączką. Stosowany zewnętrznie działa przeciwzapalnie i ściągająco, łagodzi zapalenia skóry i błon śluzowych oraz przyspiesza gojenie ran i oparzeń. Krwawnik to nie tylko ziółko do picia. Napary można stosować zewnętrznie na skórę i błony śluzowe. Sprawdza się w formie płukanek w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, poprawia wygląd skóry, zmniejsza pory i zmarszczki. Z tego powodu spotykany jest w kosmetykach dla cery wrażliwej, tłustej i ze skłonnością do trądziku, a także cerze dojrzałej.
Mięta to powszechnie znane zioło, które znalazło zastosowanie w medycynie, a jej walory smakowe często wykorzystywane są w kuchni. Ma kilka odmian: mięta pieprzowa – stosowana jest jako przyprawa i dodatek do deserów, koktajli, napar leczniczy lub składnik kosmetyków. Mięta pieprzowa to krzyżówka mięty zielonej i nawodnej; mięta zielona – ma podobne adekwatności do pieprzowej i wykorzystywana jest w produkcji past do zębów i gum do żucia; mięta polna – najczęściej stosowana przy problemach trawiennych. Z mięty przygotowuje się też napary, wyciągi i olejki eteryczne. Mięta jest źródłem witaminy: A, C, B1 i B9 kwas foliowy oraz minerałów: magnez, mangan, miedź, żelazo, potas, cynk, fosfor czy selen. Mięta pieprzowa zawiera największą ilość przeciwutleniaczy spośród roślin zielnych.
Rumianek pospolity ma adekwatności lecznicze, przeciwzapalne oraz antybakteryjne. Pobudza przemianę materii w skórze, stosowany jest przy skurczach oraz zapaleniach jelit czy żołądka, zapaleniu śluzówki, ranach, oparzeniach, alergiach. Napar z rumianku wspomaga zatrzymanie wydzielania histaminy, działa antyseptycznie, ściągająco i łagodząco na stan zapalny. Ma silne adekwatności rozjaśniające włosy, nadaje im połysk, elastyczność, ułatwia układanie oraz zapobiega łupieżowi na przetłuszczającej się skórze głowy. Wzmacnia cebulki włosowe, co ogranicza wypadanie włosów – wyjaśnia Monika Dygas.
Pięciornik gęsi jako środek rozkurczający stosowany jest w stanach skurczowych macicy, jelit i dróg żółciowych oraz w zaburzeniach miesiączkowania. Działa na zaburzenia trawienne, których objawami są bóle brzucha, wzdęcia, odbijanie, kolka jelitowa, nieregularne wypróżnienia. Niewielkie dolegliwości wątrobowe, niedobór żółci i soku żołądkowego. Wspomagająco w leczeniu łagodnych biegunek. Zewnętrznie stosowany jest jako środek przeciwzapalny do płukania jamy ustnej i gardła oraz do przemywań i okładów na rany.
