5 godzin temu
Maria Stanisławna dowiedziała się, iż jej mąż spotyka się z sąsiadką z działki, kiedy przyszła do niej pożyczyć sól do kiszenia ogórków.
Drzwi otworzył Stanisław. Jej Stanisław. W rodzinnych slipkach i podkoszulku.
Stasiek? tylko tyle zdołałem powiedzieć.
Zbladł, potem się zaczerwienił, znowu zbladł.
Maryś… zaraz wszystko wyjaśnię…
Za jego plecami pojawiła się sąsiadka, Krystyna, wdowa od lat. Miała na sobie szlafrok, ewidentnie zarzucony na nagie ciało.
Stasiu, kto tam? zapytała i ujrzała Marię. Ojej…
Staliśmy tak we troje, patrząc na siebie. Maria gwałtownie się odwróciła i ruszyła w stronę furtki. Szybko, prawie biegiem.
Maryś! Stój! Stanisław wybiegł za nią, zapominając o swoim stroju.
Cała uliczka, na której mieściło się dwanaście ogródków działkowych, wyległa na zewnątrz.
Stanisław Stanisławowicz, szanowany człowiek, przewodniczący wspólnoty działkowej, leci przez całą ścieżkę za żoną, w majtkach i podkoszulku.
Cyrk do nas przyjechał skomentował sąsiad z lewej, Michał.
Maria wbiegła do domu, zatrzasnęła drzwi na klucz. Stanisław walił pięścią.
Marysia, otwórz! Daj mi się wytłumaczyć!
Ile lat? zawołała zza drzwi.
Co?
Ile lat to trwa?
Zamilkł na chwilę. Później, bardzo cicho:
Osiemnaście.
Usiadła na ziemi, opierając się o drzwi. Osiemnaście lat… Szymkowi, młodszemu synowi, właśnie stuknęła osiemnastka.
Furtka skrzypnęła, do ogrodu weszła Krystyna. Już ubrana i uczesana.
Maria, wyjdź. Trzeba porozmawiać.
Wynoś się stąd, żmijo!
Jesteśmy dorosłe. Obejdźmy się bez histerii.
Maria wzięła się w garść, wyszła na ganek. Krystyna siadła obok. Stanisław stał dalej, przy furtce.
Osiemnaście lat… szepnęła Maria. Jak do tego doszło?
Pamiętasz, jak miałaś chore plecy? Dwa miesiące w szpitalu?
Pamiętała. Operacja, długie leczenie. Stanisław wtedy przesuszył ogórki, pomidory zwiędły. Dziwiła się, jak dawał sobie radę.
Pomagałam mu w ogrodzie, w kuchni. A potem…
I samo poszło westchnął Stanisław.
Osiemnaście lat! Maria zerwała się na równe nogi. Przez tyle lat robiliście ze mnie idiotkę!
Nikt cię tak nie traktował Krystyna też wstała. Ty żyłaś swoim życiem, my swoim.
Jakim “swoim”? To mój mąż! Ojciec moich dzieci!
I co z tego? Przestał być twoim mężem? Dzieci głodne? Ogródek zaniedbany?
Maria zamachnęła się, ale Stanisław chwycił jej rękę.
Marysia, nie trzeba.
Nie dotykaj mnie!
Wyrwała się, weszła do domu. Cała uliczka już się zebrała pod bramą. Na działkach wieści rozchodzą się błyskawicznie.
Rozejść się, ludzie! grzmotnął Stanisław. Przedstawienie skończone!
Ale nikt się nie rozchodził. Ludzi głośno komentowali. Ludzka z trzeciej działki głośno rzucała:
Ja to zawsze wiedziałam! Widziałam ich razem!
Akurat. Jesteś ślepa jak kret odburknął jej mąż.
Sam jesteś kret! Ja wszystko widzę!
Wieczorem Maria siedziała na werandzie. Stanisław chodził w kółko.
Marysia, powiedz coś…
Co mam powiedzieć? Rozwód?!
Jaki rozwód? Sześćdziesiątka na karku!
I co z tego? Po sześćdziesiątce już się nie rozwodzą?
Marysia, nie zachowuj się jak dziecko. Przeżyliśmy razem czterdzieści lat!
Z czego osiemnaście spałeś z Krystyną.
Żyłem z tobą! Ale… czasem chodziłem do niej.
Czasem? Dwa razy w tygodniu przez osiemnaście lat to nie “czasem”, Stasiek. To system.
Usiadł naprzeciwko.
Marysia, proszę, zrozum. Kocham cię. A Krystyna… ona jest inna.
Lepsza?
Nie lepsza. Po prostu inna. Z tobą dom, dzieci, codzienność. Przy niej odpoczywam. Od wszystkiego.
Tobie odpoczynek, a ja w tym czasie kiszę ogórki!
No właśnie. Ty zawsze masz coś do roboty! Ogórki, pomidory, dżemy! A ja czasem chciałbym po prostu posiedzieć, pogadać.
Z mną nie pogadasz?
Z tobą rozmawiamy o dzieciach, wnukach, ogrodzie. A z nią rozmawiam o życiu, o książkach.
Ona czyta?! Krystyna?
Znała ją jako prostą kobietę ze wsi.
Czyta. I zna wiersze. Lubi klasyków.
Maria prawie się zaśmiała. Stanisław i klasyka.
I co teraz?
Nie wiem. Jak zdecydujesz.
Ja? A ty?
Ja… Marysia, mam sześćdziesiąt dwa lata. Jakie tu decyzje? Trzeba spokojnie dokończyć życie.
Z kim? Ze mną czy z nią?
Milczał. W końcu powiedział:
A można z obiema?
Maria chwyciła pierwsze, co miała pod ręką słoik z ogórkami. Rzuciła nim, nie trafiła. Rozbił się o ścianę.
Wynocha!
Poszedł. Do Krystyny, rzecz jasna.
W nocy Maria nie spała. Przemyślała. Czterdzieści wspólnych lat. Dwóch synów, wnuki. Działka, budowana razem.
I osiemnaście lat kłamstwa.
Ale czy to było kłamstwo? Przecież nie przysięgał wierności. Po prostu żył. Z nią i z Krystyną.
Rano przyszła Zofia z piątej działki. Przyniosła ciasto.
Maria, trzymaj się.
Dzięki.
Jak trzeba, mój Waldek może Stanisławowi przyłożyć.
Nie ma potrzeby. Jesteśmy dorośli.
Co zamierzasz?
Nic na razie.
Ja bym wywaliła. Zdradził cię!
Zosiu, a twój Waldek nie chodzi czasem do Ludwiki z trzeciej?
Zofia się zaczerwieniła.
Skąd ci to przyszło do głowy?
Widziałam was w malinach.
To… to nie to!
A co?
Dyskutowali o grządkach!
W objęciach?
Zofia wyszła, trzaskając drzwiami.
Przed obiadem pojawił się Michał.
Pani Mario, może przekopać pole? Pomóc w czymś?
Dziękuję, nie trzeba.
Bo Stasiek prosił przekazać, iż przyjdzie po rzeczy wieczorem.
Jakie rzeczy? Slipki?
No… tak prosił przekazać.
Przekazane. Dziękuję.
Michał pomruczał coś pod nosem i poszedł.
Wieczorem faktycznie przyszedł Stanisław. Z potulną miną.
Zabiorę rzeczy.
Bierz.
Wszedł do domu. Maria poszła za nim.
Stasiek, czemu akurat Krystyna? Co w niej takiego?
Zatrzymał się.
Nie wiem. Po prostu… z nią jest łatwo.
Ze mną trudno?
Nie trudno. Ale ty zawsze wiesz, jak powinno być. Jak kisić ogórki, kiedy ziemniaki sadzić, ile wnukom dać na prezent. A ona nie wie. Pyta mnie.
I czujesz się mądry?
Bardziej potrzebny.
Maria usiadła na łóżku.
Stasiek, ja też nie wszystko wiem. Nie wiem, jak żyć, gdy mąż od osiemnastu lat spotyka się z sąsiadką.
Marysia…
Nie wiem, jak spojrzeć dzieciom w oczy. Co powiedzieć wnukom, czemu dziadek mieszka u cioci z sąsiedztwa.
Nie musisz nic mówić!
Muszę. Jutro przyjeżdża Andrzej z żoną i małym. Co mam im powiedzieć?
Powiedz, iż się pokłóciliśmy.
Stanisław usiadł obok.
Marysia, spróbujmy zapomnieć?
Jak?
No… udajmy, iż nic się nie stało.
Ta… Krystyna za płotem, ty ją widzisz codziennie i udajemy?
A co proponujesz?
Maria podeszła do okna. Za płotem Krystyna podlewała ogórki, w tym samym szlafroku.
Wiesz co? Rób jak chcesz. Ale wnukom sam powiedz.
Marysia!
I ogórki w tym roku sam będziesz kisił.
Nie umiem!
Krystyna ci pomoże. Skoro taka wykształcona, ogarnie i ogórki.
Stanisław wyszedł z siatką rzeczy. Sąsiedzi znów obserwowali.
W nocy Maria usłyszała hałas. Ktoś chodził po działce, mruczał pod nosem. Wyszła. Przy szklarni stał Stanisław.
Co ty robisz?
Pomidory sprawdzam. Jutro upał, trzeba otworzyć.
Stasiek, przecież odszedłeś.
Odszedłem. Ale pomidory moje! Sam je sadziłem!
I co z tego?
Nie chcę, żeby zwiędły!
Otworzył szklarnię i poszedł. Przez płot.
Rano przyjechał Andrzej z rodziną.
Mamo, gdzie tata?
U sąsiadki.
W gościach?
Mieszka tam.
Andrzej usiadł.
Ale jak to…?
Maria opowiedziała, bez szczegółów.
Osiemnaście lat?! Mamo, to wychodzi, iż jak Szymek się urodził…
Tak wyszło.
Andrzej poszedł do Krystyny. Maria słyszała krzyki, potem trzaśnięcie furtką. Wrócił.
Tata mówi, iż kocha was obie.
Szczęśliwy człowiek.
Mamo… A może naprawdę kocha?
Andrzej, potrafiłbyś? Dwie kobiety?
Ja? Nie. Ale nie jestem tatą.
To fakt.
Wnuczek wbiegł z podwórka.
Babciu, dlaczego dziadek mieszka u pani Krysi?
Bo pomaga jej w ogródku odpowiedziała Maria.
Andrzej się zaśmiał.
Mama, masz klasę…
W nocy znów hałas. Maria wyszła Stanisław podlewał grządki.
Stasiek, czyś ty oszalał?
Susza! Wszystko mi padnie!
Twoją nową rodzinę podlewaj, nie u nas!
U Krystyny swój ogródek!
No to leć tam!
Ale tego szkoda!
Maria chwyciła wąż.
Daj, pomogę. Bo do obiadu nie zdążysz.
Podlewali razem, w milczeniu. Potem usiedli na ławce.
Stasiek, powiedz szczerze, którą bardziej kochasz?
Marysia… Co za pytanie?
Normalne pytanie. No?
Zamyślił się.
Was obie. Ale inaczej.
Jak to?
Ty jesteś jak prawa ręka. Znana, pewna, nie mogę bez ciebie. A ona… ona to jak święto. Rzadko, ale wesoło.
A gdyby mnie zabrakło?
Co ty mówisz!
Gdyby. Ożeniłbyś się z nią?
Nie wiem. Chyba nie.
Dlaczego?
Bo ona też by stała się prawą ręką, a święto by przepadło.
Czyli chcesz obie?
Na to wychodzi.
Siedzieli i patrzyli w gwiazdy.
Stasiek, może ja też bym sobie jakieś święto urządziła?
Stanisław zerwał się.
Jak to święto?!
Może jakiegoś mężczyznę. Michał niedawno proponował pomoc.
Michał?! Ja go zaraz…
Co mu zrobisz? Przecież sam mieszkasz u Krystyny.
To co innego!
Czym innym?
Marysia, ty nie jesteś taka!
Skąd wiesz? Może też zacznę czytać klasyków?
Nie czytasz.
Zacznę.
Wstał.
Maria, powiedz poważnie. Czego chcesz?
Czego chciała? Żeby było jak dawniej? Ale już nie wróci.
Chcę spokoju. Ogórki kisić. Wnuki niańczyć.
I?
I nic. Rób, co chcesz.
To znaczy?
Chcesz do Krystyny, idź. Chcesz do domu, wróć. Tylko nie okłamuj mnie więcej.
A jak do ciebie Michał przyjdzie?
Nie przyjdzie. Ma Natalię z dziewiątki.
Skąd wiesz?
Stasiek, nie jestem ślepa. Po prostu nic nie mówiłam. Jak wszyscy.
Rano Stanisław przyszedł z torbą.
Maria, mogę wrócić na pewno?
Łóżko w szopie. Nadmuchaj materac i śpij tam. Zmieścisz się.
Położył torbę i poszedł po materac.
Sąsiedzi zerkali ukradkiem, szeptali. Krystyna podlewała ogórki, jakby nic się nie działo.
Syn wyszedł na ganek.
Mamo, tata wrócił?
Nadmuchuje materac w szopie.
Święta jesteś? Wybaczyłaś?
Głupia, nie święta. Ale na zmiany za późno.
Po tygodniu Stanisław przeniósł się z szopy do domu. Po miesiącu Maria przestała zauważać, iż dwa razy w tygodniu znika do sąsiadki. Po roku nikt już nie wspominał o tej historii na działkach.
Pojawiły się nowe sprawy. Ludwika z trzeciej przeniosła się do Piotra z piątej, a Zofia zamieszkała z mężem Ludwiki… Tak to tutaj wygląda.
Maria kisiła ogórki. Stanisław budował nową szklarnię. Krystyna za płotem czytała książkę.
Czym jest miłość? Przeżyć razem czterdzieści lat, wychować dzieci, zbudować dom, zasadzić ogród.
I pogodzić się z tym, iż ideałów nie ma. choćby w miłości.
Zwłaszcza w miłości.
