4 godzin temu
Dzika przyroda, warsztaty dla młodzieży, kule kwietne i artystyczne instalacje, które z czasem powrócą do natury. Tajemniczy Ogród w Bielsku-Białej stał się przestrzenią spotkania ekologii ze sztuką. Z okazji 24. edycji Święta Drzewa Klub Gaja zaprosił młodych mieszkańców do wspólnego odkrywania przyrody i działań na rzecz środowiska. Zapraszamy do obejrzenia materiału Beskidzkiej TV!
Tajemniczy Ogród znajduje się na terenie dawnego cmentarza żydowskiego przy ul. Cieszyńskiej w Bielsku-Białej. To miejsce, w którym przyroda odzyskuje przestrzeń w centrum miasta, a działania ekologiczne łączą się z edukacją i twórczością artystyczną. Projekt rozwijają wspólnie Miasto Bielsko-Biała, Gmina Wyznaniowa Żydowska oraz Klub Gaja.
– To jest dzika przyroda w centrum miasta, ale wykorzystujemy ją do edukacji ekologicznej, ale także do edukacji poprzez sztukę – mówi Jacek Bożek, założyciel i przewodniczący Klubu Gaja.
W ogrodzie powstają instalacje typu land art, czyli sztuka tworzona z wykorzystaniem naturalnego otoczenia. Współpracują przy nich artyści i młodzież, a jednym z założeń jest to, iż wykonane prace z czasem zostaną przejęte przez naturę i powrócą do ziemi.
Tegoroczne działania w Tajemniczym Ogrodzie odbyły się z okazji 24. edycji Święta Drzewa – programu edukacji ekologicznej prowadzonego przez Klub Gaja. Jak podkreśla Jacek Bożek, w ramach inicjatywy posadzono już ponad milion drzew, a w działania zaangażowało się blisko 900 tys. osób.
Jednym z najważniejszych elementów programu jest bezpośrednie zaangażowanie uczestników w działania na rzecz przyrody. Podczas spotkania w Bielsku-Białej uczniowie poznawali znaczenie zapylaczy, w tym dzikich pszczół, oraz dowiadywali się, jak można wspierać ich obecność w otoczeniu.
Uczestnicy przygotowywali także kule kwietne. To mieszanina gliny i nasion, którą można umieścić na ziemi. Pod wpływem deszczu glina się rozpada, umożliwiając nasionom kiełkowanie. Takie rozwiązanie może pomóc w zazielenianiu wybranych przestrzeni i tworzeniu miejsc przyjaznych owadom zapylającym.
– Zapylacze pojawiają się wtedy, jak mają pożytek, czyli mają co jeść po prostu – zwraca uwagę Jacek Bożek, podkreślając znaczenie roślin, które zapewniają owadom pokarm.
W warsztatach uczestniczyli m.in. uczniowie Szkoły Podstawowej nr 27 w Bielsku-Białej oraz młodzież z miejscowego „Medyka”. Zajęcia miały nie tylko przekazywać wiedzę, ale też zachęcać do samodzielnego działania i uważniejszego obserwowania otaczającego świata.
– Chcieliśmy uwrażliwić dzieci na potrzeby natury, na potrzeby naszego świata, pokazać, iż niewielkie działania mogą przynieść wiele korzyści dla planety, dla miasta – mówi Wojciech Kula, nauczyciel SP nr 27 w Bielsku-Białej.
Podczas spotkania nie zabrakło również prac porządkowych. Wolontariusze i uczestnicy zajęć zajęli się rdestowcem ostrokończystym – inwazyjną rośliną, która rozprzestrzeniła się na terenie Tajemniczego Ogrodu i cmentarza.
Jej usuwanie jest jednym z elementów troski o lokalną przyrodę. Rdestowiec gwałtownie się rozrasta i może wypierać inne gatunki roślin, dlatego jego ograniczanie wymaga systematycznych działań.
Jolanta Migdał z Klubu Gaja podkreśla, iż praktyczne zaangażowanie młodzieży w opiekę nad takim miejscem ma szczególne znaczenie. Uczestnicy nie tylko poznają zagrożenia dla środowiska, ale sami podejmują działania, które pomagają je ograniczać.
– Myślę, iż taka aktywna, praktyczna edukacja to jest bardzo dobra dla młodzieży – zaznacza.
Podczas spotkania rozmawiano również o tym, jak zmienia się podejście mieszkańców do przyrody. Zdaniem Jacka Bożka większą świadomość znaczenia zieleni przyniosły m.in. pandemia i coraz bardziej odczuwalne skutki zmian klimatu. W miastach drzewa i inne rośliny pomagają ograniczać skutki wysokich temperatur, poprawiają warunki życia i zapewniają przestrzeń do odpoczynku. Jednocześnie ochrona zieleni często przegrywa z innymi potrzebami, szczególnie gdy w grę wchodzą inwestycje budowlane i drogowe.
– W świadomości wiemy o tym, iż drzewa są ważne, ale jak przychodzi do naszych interesów, oj, to już jest inaczej – zauważa przewodniczący Klubu Gaja.
Jak podkreśla, część drzew można byłoby zachować, gdyby decyzje inwestycyjne poprzedzała dokładniejsza analiza i większa gotowość do poszukiwania alternatywnych rozwiązań.
Ważnym elementem działań Klubu Gaja pozostaje więc nie tylko przekazywanie wiedzy, ale także budowanie odpowiedzialności za najbliższe otoczenie. Edukacja ekologiczna nie kończy się na jednorazowych warsztatach. Kolejne roczniki młodzieży potrzebują okazji, by poznawać przyrodę i uczyć się, jak o nią dbać.
Tajemniczy Ogród może być do tego odpowiednim miejscem. Klub Gaja zaprasza kolejne grupy do odwiedzin, poznawania artystycznych instalacji i udziału w warsztatach. Zainteresowani mogą zgłaszać się telefonicznie do Ogrodnika Miejskiego, który skontaktuje ich z organizatorami.
Autorzy reportażu wideo:
Bartosz Augustyniak
Piotr Kubica
Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
