2 godzin temu
Niebezpieczne zachowania na przejazdach kolejowych, sprzedaż energetyków niepełnoletnim czy utrudnianie interwencji — krakowscy strażnicy miejscy mogą nakładać mandaty za kolejne wykroczenia. Nowe przepisy obowiązują od 15 września i rozszerzają kompetencje straży miejskich oraz gminnych w całej Polsce. W przypadku części naruszeń na przejazdach kolejowych kara może sięgnąć 3000 zł.
Podstawą zmian jest rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 24 sierpnia 2026 roku. Poszerza ono katalog wykroczeń, za które strażnicy mogą wymierzać grzywny w postępowaniu mandatowym. Nowe uprawnienia obejmują również Straż Miejską Miasta Krakowa.
Dla mieszkańców oznacza to, iż więcej interwencji może zakończyć się mandatem wystawionym bezpośrednio przez strażnika. Zmiana dotyczy przede wszystkim sposobu egzekwowania obowiązujących przepisów — zachowania objęte rozszerzonym katalogiem już wcześniej były karalne.
Nawet 3000 zł za niebezpieczne zachowanie na przejeździe
Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie uprawnień mandatowych o wykroczenia określone w art. 97a Kodeksu wykroczeń. Chodzi o zachowania stwarzające szczególne zagrożenie na przejazdach kolejowych: omijanie opuszczonych zapór, wjazd podczas ich opuszczania lub przed zakończeniem podnoszenia, a także wejście albo wjazd za sygnalizator nadający czerwone światło.
Przepisy obejmują również wjazd na przejazd, gdy po jego drugiej stronie nie ma miejsca pozwalającego kontynuować jazdę. Za wskazane naruszenia przewidziano wysokie kary — zależnie od wykroczenia mandat może wynieść od 2000 do 3000 zł.
W przypadku straży miejskiej egzekwowanie tych przepisów dotyczy pieszych, rowerzystów i osób kierujących hulajnogami elektrycznymi. Rozszerzenia katalogu mandatowego nie należy więc odczytywać jako przyznania strażnikom pełnych kompetencji policji wobec wszystkich kierujących pojazdami.
Mandat za umyślne utrudnianie interwencji
Strażnicy zyskali również możliwość nakładania mandatów za wykroczenie opisane w art. 65a Kodeksu wykroczeń. Dotyczy ono niewykonywania poleceń wydawanych na podstawie prawa, gdy prowadzi to do umyślnego uniemożliwiania lub istotnego utrudniania czynności służbowych.
Znaczenie mają zatem konkretne okoliczności interwencji. Sama różnica zdań z funkcjonariuszem nie przesądza o popełnieniu tego wykroczenia. Polecenie musi mieć podstawę prawną, a zachowanie osoby objętej interwencją musi spełniać ustawowe warunki odpowiedzialności. Za takie naruszenie strażnik może wystawić mandat do 500 zł.
Energetyki dla niepełnoletnich. Odpowiedzialność także za brak nadzoru
Nowe kompetencje obejmują naruszenia przepisów o sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny. Strażnicy mogą karać mandatami za sprzedaż takich produktów wbrew ustawowym zakazom, w tym osobom poniżej 18. roku życia.
Odpowiedzialność może ponieść zarówno sprzedawca, jak i kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego, który nie dopełnia obowiązku nadzoru i przez to dopuszcza do niedozwolonej sprzedaży.
Trzeba przy tym rozróżnić mandat od kary, którą może orzec sąd. Ustawa przewiduje za to wykroczenie grzywnę do 2000 zł, natomiast mandat nakładany przez strażnika wynosi od 20 do 500 zł.
Ochrona powietrza i obowiązki właścicieli nieruchomości
Rozszerzony katalog obejmuje również art. 331a Prawa ochrony środowiska. Przepis dotyczy nieprzestrzegania ograniczeń, nakazów lub zakazów określonych w uchwałach sejmiku województwa przyjmowanych w ramach programów ochrony powietrza. Mandat za takie naruszenie może wynieść od 20 do 500 zł.
Kolejna zmiana dotyczy obowiązku zwalczania gryzoni, insektów i innych szkodników na nieruchomościach. Strażnicy mogą nakładać mandaty za naruszenia wymagań higieniczno-sanitarnych w tym zakresie. Także tutaj przewidziano mandat od 20 do 500 zł.
Podróże ze zwierzętami i ochrona dzieci
W katalogu znalazły się ponadto naruszenia wymagań dotyczących niehandlowego przemieszczania zwierząt domowych towarzyszących podróżnym. Chodzi o niedopełnienie warunków weterynaryjnych określonych w przepisach, a nie o sam fakt przewożenia psa czy kota. Za wskazane wykroczenie strażnik może nałożyć mandat od 20 do 500 zł.
Rozporządzenie uwzględnia również przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień zwierząt, niewprowadzenia wymaganych standardów ochrony małoletnich oraz naruszenia ustawowego zakazu fotografowania określonych, odpowiednio oznaczonych obiektów.
Dla Krakowa nowe przepisy oznaczają szersze możliwości reagowania na wykroczenia związane z bezpieczeństwem, zdrowiem publicznym i ochroną środowiska. Wysokość mandatu i możliwość jego wystawienia zależą jednak od konkretnego naruszenia oraz ustawowego zakresu działania straży miejskiej.
