Płoć – wymiar, okres ochronny i zasady zabierania ryb z łowiska

Zdjęcie: Dwie płocie (Rutilus rutilus) leżące na trawie obok wędki

Płoć to jedna z tych ryb, które potrafią uratować trudny dzień nad wodą, ale właśnie dlatego łatwo potraktować ją zbyt lekko. Odpowiedź jest prosta już na początku. W przepisach ogólnokrajowych płoć nie ma ustawowego wymiaru ochronnego ani okresu ochronnego, ale na konkretnym łowisku mogą obowiązywać dodatkowe limity, rejestry i zasady zabierania ryb. Zanim wrzucisz płotkę do siatki, sprawdź więc nie tylko ustawę, ale też zezwolenie danego użytkownika wody.

Streszczenie artykułu:

• Płoć nie ma ogólnopolskiego wymiaru ochronnego, ale okręg PZW lub inny użytkownik wody może wprowadzić lokalny wymiar.
• Płoć nie ma ustawowego okresu ochronnego, jednak w czasie tarła warto ograniczyć presję na płytkich tarliskach.
• Zabieranie płoci zależy od regulaminu łowiska, limitów dobowych, rejestru połowu oraz ważnego zezwolenia.
• Najbezpieczniej zabierać tylko tyle ryb, ile realnie wykorzystasz, a większe, zdrowe osobniki często warto wypuścić.

Czy płoć ma wymiar ochronny?

Według przepisów ogólnokrajowych płoć (fot. 1) nie jest objęta ustawowym wymiarem ochronnym [1]. Oznacza to, iż samo rozporządzenie nie wskazuje minimalnej długości, poniżej której każdą złowioną płoć trzeba bezwzględnie wypuścić. To ważna informacja, ale nie jest to pełna odpowiedź dla wędkarza stojącego już nad konkretną wodą.

(fot. 1) Płocie złowione podczas wędkowania – gatunek bez ustawowego wymiaru ochronnego w Polsce; źródło: Wikimedia Commons

Na wodach PZW oraz na łowiskach zarządzanych przez innych użytkowników mogą działać przepisy lokalne. Okręg może wprowadzić dolny wymiar, górny wymiar albo specjalne ograniczenia na wybranym zbiorniku. Dlatego płotka bez wymiaru w przepisach państwowych nie zawsze oznacza płotkę bez zasad na Twoim łowisku.

Jak mierzyć rybę, gdy lokalny wymiar istnieje?

Jeśli regulamin wprowadza wymiar, rybę mierzy się zgodnie z zasadą stosowaną w przepisach rybackich, czyli od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej [1]. W praktyce najlepiej mieć przy sobie miarkę na macie lub podbieraku. Ocenianie długości na oko kończy się zwykle pomyłką.

Z mojego doświadczenia wynika, iż przy płociach największy problem dotyczy ryb granicznych. Srebrna, szeroka sztuka z płytkiej zatoki potrafi wyglądać na większą, niż jest naprawdę. jeżeli masz wątpliwość, wypuść rybę. To prostsze niż tłumaczenie się podczas kontroli i uczciwsze wobec łowiska.

Kiedy obowiązuje okres ochronny płoci?

Płoć nie ma ustawowego okresu ochronnego [1]. Można ją łowić przez cały rok, o ile dana woda nie jest wyłączona z wędkowania i o ile lokalny regulamin nie wprowadza dodatkowych zakazów. Właśnie tu pojawia się różnica między przepisem ogólnym a realnym wędkowaniem nad rzeką, kanałem czy jeziorem.

Tarło płoci zwykle przypada na wiosnę (fot. 2), często wtedy, gdy woda osiąga około 10 do 15 stopni. Ryby wchodzą wtedy stadami na płycizny, w trzcinę, zatopione trawy i przybrzeżne kamienie. Na starorzeczach Bugu, Narwi czy Warty bywa to widowiskowe, bo woda dosłownie pracuje od drobnicy i większych srebrnych boków.

(fot. 2) Złowione płocie na trawie obok wędki i podbieraka; źródło: Magnific

Prawo a rozsądek nad wodą

Brak okresu ochronnego nie oznacza, iż każda sytuacja jest dobra do zabierania ryb. Podczas tarła płoć jest mniej ostrożna i łatwiejsza do zlokalizowania. Moim zdaniem w takich chwilach warto łowić delikatnie, gwałtownie wypuszczać ryby i omijać miejsca, gdzie wyraźnie odbywa się rozród.

Pamiętaj też, iż w tym samym czasie mogą obowiązywać okresy ochronne innych gatunków, na przykład szczupaka, sandacza czy brzany. o ile łowisz spławikiem przy trzcinach, przyłów jest możliwy. Dlatego zawsze dobrze jest znać cały regulamin wody, a nie tylko przepis dotyczący płoci.

Jak legalnie zabrać płoć z łowiska?

Legalne zabranie płoci zaczyna się przed pierwszym zarzuceniem zestawu. Potrzebujesz uprawnień do amatorskiego połowu ryb, a na wielu wodach także ważnego zezwolenia użytkownika rybackiego [2]. Na wodach PZW najważniejsze znaczenie ma zezwolenie danego okręgu, bo właśnie tam znajdziesz lokalne limity, wyłączenia i obowiązek prowadzenia rejestru [3].

Najważniejsza zasada brzmi prosto. Ryba przeznaczona do zabrania musi być zgodna z przepisami miejsca (fot. 3), w którym łowisz. Nie wystarczy wiedzieć, iż płoć ogólnie nie ma wymiaru i okresu ochronnego. Trzeba jeszcze wiedzieć, czy na tym konkretnym zbiorniku nie obowiązuje limit sztuk, limit wagowy albo zakaz zabierania ryb z wybranego odcinka.

(fot. 3) Sprzęt wędkarski i rejestr połowu – obowiązkowa dokumentacja przy amatorskim łowieniu ryb; źródło: Magnific

Przed zabraniem płoci sprawdź:

• czy masz istotną kartę wędkarską, jeżeli jest wymagana.
• czy masz opłacone zezwolenie na daną wodę.
• czy płoć nie jest objęta lokalnym wymiarem lub limitem.
• czy rybę trzeba wpisać do rejestru połowu i w którym momencie to zrobić.
• czy łowisko nie działa jako odcinek no kill albo strefa czasowo zamknięta.

Jeżeli zabierasz ryby, zadbaj o ich stan i o porządek w dokumentach. Nie polecam trzymania płoci przez wiele godzin w przegrzanej, płytkiej siatce tylko po to, żeby później zdecydować, co z nimi zrobić. To nie jest dobre ani dla ryb, ani dla jakości mięsa. Decyzję podejmuj gwałtownie i odpowiedzialnie.

Ile płoci można zabrać i które sztuki wybierać?

Limit zabieranych płoci nie wynika z samego faktu, iż gatunek nie ma ustawowego wymiaru. W praktyce decyduje regulamin łowiska. W wielu zezwoleniach płoć trafia do grupy ryb pozostałych, dla których obowiązuje limit wagowy lub ogólny limit dobowy. Bywają też wody, gdzie zasady są bardziej restrykcyjne.

Najrozsądniej potraktować limit jako górną granicę, a nie cel wyprawy. jeżeli łowisz dla kuchni, zabierz kilka świeżych ryb, które wykorzystasz tego samego dnia. Płoć jest smaczna, szczególnie smażona lub marynowana, ale gwałtownie traci jakość, gdy leży w cieple. W moim koszyku lądują raczej średnie sztuki, a nie największe matki stada.

Element zasad Co oznacza dla płoci Co sprawdzić nad wodą

Wymiar ochronny	Brak w przepisach ogólnokrajowych	Lokalne zezwolenie i tablice przy łowisku
Okres ochronny	Brak w przepisach ogólnokrajowych	Czasowe zamknięcia, tarliska i strefy ochronne
Limit zabierania	Zwykle określany lokalnie	Limit wagowy, limit sztuk lub zasady no kill
Rejestr połowu	Może być wymagany	Moment wpisu i sposób uzupełniania rejestru
Transport i przynęta	Mogą podlegać dodatkowym zasadom	Zakaz przenoszenia ryb między wodami i regulamin metody

Selekcja ryb ma znaczenie

Największe płocie są cenne dla łowiska (fot. 4), bo to często dojrzałe, silne osobniki. Dają dobre potomstwo i budują jakość populacji. Dlatego u mnie sprawdza się prosta selekcja. Małe ryby wypuszczam od razu, największe też najczęściej wracają do wody, a do zabrania wybieram kilka średnich sztuk.

(fot. 4) Połów płoci i innych ryb z wędkowania – selekcja przed zabraniem ze łowiska; źródło: Magnific

Takie podejście nie jest tylko romantycznym hasłem o szacunku do natury. Na presję wędkarską najbardziej cierpią wody łatwo dostępne, na przykład miejskie kanały, małe jeziora i popularne pomosty. jeżeli każdy zabierze maksymalny limit, łowisko gwałtownie robi się puste z ryb, które naprawdę cieszą oko.

Najczęstsze błędy przy zabieraniu płoci

Najczęstszy błąd to powtarzanie zasłyszanej zasady bez sprawdzenia jej w aktualnym zezwoleniu. Ktoś powie, iż płoć nie ma wymiaru, więc można brać każdą. Pierwsza część może być prawdziwa, ale druga już niekoniecznie, bo lokalny użytkownik wody ma prawo wprowadzić własne ograniczenia zgodne z przepisami [3].

Drugi błąd widzę szczególnie wiosną. Wędkarz trafia na stado płoci przy trzcinie i traktuje to jak okazję do szybkiego napełnienia siatki. Technicznie połów może być dozwolony, ale przy aktywnym tarle taka presja jest dla wody bardzo kosztowna. Czasem lepiej przesunąć się kilka metrów głębiej i łowić ryby żerujące (fot. 5), a nie rozradzające się.

(fot. 5) Wędkowanie na pomoście – dbałość o prawidłowy połów to obowiązek każdego wędkarza; źródło: Magnific

Unikaj zwłaszcza tych sytuacji:

• zabierania ryb bez sprawdzenia lokalnego limitu.
• braku wpisu do rejestru, gdy regulamin tego wymaga.
• trzymania ryb w złych warunkach przez wiele godzin.
• przenoszenia żywych płoci między wodami.
• łowienia bez rozeznania, czy stanowisko nie leży w strefie ochronnej.

Warto też uważać na używanie płoci jako przynęty. Na części wód metoda z żywą lub martwą rybką jest ograniczona albo zakazana, a przenoszenie ryb między łowiskami może sprzyjać chorobom i rozprzestrzenianiu obcych organizmów. Tu zawsze wygrywa ostrożność.

Podsumowanie

Moim zdaniem płoć jest świetnym testem wędkarskiej dojrzałości. Prawo daje tu sporo swobody, bo gatunek nie ma ogólnopolskiego wymiaru ani okresu ochronnego, ale właśnie przy takich rybach najłatwiej przesadzić. Z mojego doświadczenia najlepsze łowiska nie powstają tam, gdzie każdy zabiera ile może, tylko tam, gdzie wędkarze myślą o wodzie dłużej niż do końca obiadu. Dlatego sprawdzam lokalne zezwolenie, zabieram kilka i szczególnie wiosną omijam miejsca, w których płoć odbywa tarło.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy płoć ma wymiar ochronny w Polsce?

W przepisach ogólnokrajowych płoć nie ma ustawowego wymiaru ochronnego [1]. Mimo to lokalny regulamin łowiska może wprowadzić wymiar dolny, górny albo inne ograniczenia. Przed zabraniem ryby zawsze sprawdź zezwolenie danego okręgu PZW lub regulamin użytkownika wody.

Czy płoć ma okres ochronny?

Płoć nie ma ustawowego okresu ochronnego [1]. Można ją łowić przez cały rok, jeżeli dana woda jest udostępniona do wędkowania. Wiosną warto jednak zachować umiar, bo ryby mogą odbywać tarło na płyciznach. Brak zakazu nie zawsze oznacza, iż zabieranie ryb jest dobrą decyzją.

Czy płoć trzeba wpisywać do rejestru połowu?

To zależy od zasad konkretnego łowiska. Na wielu wodach PZW rejestr połowu jest elementem zezwolenia i trzeba go prowadzić zgodnie z instrukcją [3]. Czasem wpisuje się ryby przeznaczone do zabrania, czasem dodatkowo określone gatunki. Nie zgaduj, tylko przeczytaj zasady w zezwoleniu.

Czy można zabrać każdą złowioną płoć?

Nie warto tak do tego podchodzić. choćby jeżeli płoć nie ma ustawowego wymiaru, mogą obowiązywać lokalne limity. Poza tym małe ryby lepiej wypuszczać, a największe osobniki często są najcenniejsze dla populacji. Rozsądny wybór kilku średnich sztuk zwykle jest najlepszym rozwiązaniem.

Czy mogę użyć płoci jako żywca?

Tylko wtedy, gdy pozwala na to regulamin danej wody i wybrana metoda połowu. Na części łowisk używanie żywej ryby jako przynęty jest ograniczone albo zakazane. Nie przenoś płoci między zbiornikami, bo to ryzyko sanitarne i środowiskowe, a w wielu przypadkach także naruszenie zasad.

Bibliografia

[1] Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie, z późniejszymi zmianami. To podstawowy akt, w którym określono między innymi wymiary i okresy ochronne wybranych gatunków ryb.

[2] Ustawa o rybactwie śródlądowym. Akt prawny określa ogólne zasady wykonywania rybactwa i amatorskiego połowu ryb, w tym wymóg posiadania odpowiednich uprawnień oraz odpowiedzialność za naruszenia przepisów obowiązujących na wodach śródlądowych.

[3] Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb PZW oraz zezwolenia okręgowe na amatorski połów ryb. W praktyce to właśnie lokalne zezwolenie wskazuje szczegółowe zasady na danej wodzie, w tym limity, rejestr połowu, odcinki no kill, czasowe zamknięcia i ewentualne dodatkowe wymiary ochronne.