Muzeum Literackie w Nałęczowie
Muzeum Stefana Żeromskiego powstało z inicjatywy Oktawii Żeromskiej, która zapisała letnią pracownię pisarza wraz z ogrodem oraz znajdującym się na jego terenie Mauzoleum narodowi polskiemu z przeznaczeniem na placówkę muzealną. Zgodnie z wolą fundatorki otwarte 17 czerwca 1928 roku Muzeum od ponad 90 lat przybliża zwiedzającym życie i twórczość autora Przedwiośnia. Muzeum mieści się w letniej pracowni Stefana Żeromskiego, która została wybudowana według projektu Jana Koszczyc-Witkiewicza w 1905 roku. Utrzymana w stylu zakopiańskim (z elementami secesji) Chata łączy tradycję z nowoczesnymi rozwiązaniami, miała być próbą wprowadzenia oryginalnej, rodzimej zabudowy w przestrzeń uzdrowiska, zdominowaną na początku XX wieku przez secesję i styl szwajcarski. Jednoizbowa pracownia, której front zdobią płaskorzeźby z motywem lilii oraz promieni słonecznych, została zbudowana z sosnowych bali kładzionych na zrąb. Drewniana konstrukcja połączona z pokrytym gontem dachem oraz z wysoką podmurówką z kamienia łupanego stanowi o nieprzemijającym pięknie Chaty. Na uwagę zasługują zwrócone na wschód trzy półokrągłe okna, które wychodzą na ogród. Znajdują się tutaj: meble, bibeloty, przedmioty codziennego użytku, pamiątki osobiste, pierwsze wydania utworów pisarza i dzieła sztuki należące do Żeromskiego i jego rodziny. Muzeum posiada bogaty zbiór zdjęć, listów i dokumentów związanych z autorem Ludzi bezdomnych. Na uwagę zasługuje zwłaszcza kolekcja korespondencji (listów i pocztówek) Stefana, Oktawii oraz ich syna, Adama, a także materiały ikonograficzne, na które składają się między innymi: fotografie rodzinne, rysunki portretowe i pejzażowe wykonane przez Oktawię Żeromską, prace plastyczne autorstwa Adama Żeromskiego, projekty, szkice i rysunki Jana Koszczyc-Witkiewicza (męża Henryki Radkiewiczówny, pasierbicy Stefana Żeromskiego).
Jedyne w Polsce Muzeum Bolesława Prusa od ponad sześćdziesięciu lat gromadzi pamiątki związane z życiem i twórczością autora Lalki. W zbiorach placówki znajdują się unikalne zdjęcia z albumu państwa Głowackich, oryginały listów pisarza i jego żony, karty pocztowe, rękopisy i maszynopisy prac. Na szczególną uwagę zasługuje bogata kolekcja ilustracji do dzieł Prusa, zwłaszcza cykl grafik autorstwa Edwarda Okunia do Faraona. Powstały one w 1914 roku, wcześniej artysta wyruszył w podróż do Egiptu, aby jak najwierniej oddać w nich atmosferę starożytnego świata. Wybuch I wojny światowej pokrzyżował plany wydawnicze Gebethnera i Wolffa, w rezultacie pierwsze (i jedyne) wydanie Faraona z ilustracjami Okunia ukazało się sto lat później. W księgozbiorze Muzeum, liczącym ponad dwa tysiące woluminów, znajdują się książki należące kiedyś do Prusa, wersje korektowe i pierwodruki jego dzieł, tłumaczenia utworów, również na nieco egzotyczne języki, na przykład: chiński, koreański, japoński, ormiański, fiński czy esperanto. Okulary Bolesława Prusa, jego nożyk do listów z kości słoniowej, tabliczka z drzwi warszawskiego mieszkania, dwie XIX-wieczne maszyny do pisania – to tylko część zbiorów, które można zobaczyć na ekspozycji stałej. Natomiast archiwum placówki skrywa bogaty zbiór ekslibrysów, a także dokumenty i zdjęcia, dzięki którym poznajemy nie tylko życie i twórczość naszego Patrona, ale i historię Nałęczowa.
Nowoczesne ekspozycje, które powstaną w ramach projektu przyczynią się do tworzenia nowych form upowszechniania kultury. Muzeum stanie się centrum aktywności społecznej, prowadzonym we współpracy z lokalną społecznością. Powstanie miejsce zaprojektowane z myślą o różnych formach działalności edukacyjnej. Realizację projektu wspierały będą szkolenia i warsztaty oraz działania edukacyjne podnoszące świadomość ekologiczną społeczności. Prowadzone w nim działania kierowane będą również do grup wykluczonych, w tym osób z niepełnosprawnościami.
#FunduszeEuropejskie
Projekt „Tworzenie nowych ekspozycji w Muzeum Literackim w Nałęczowie – oddziale Muzeum Narodowego w Lublinie w celu budowy kulturowego centrum aktywności społecznej” realizowany jest ze współfinansowaniem Unii Europejskiej w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, działanie: FENX.07.01. Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej, Obszar 1: Rozwój infrastruktury kultury (zabytkowej i niezabytkowej).

2 dni temu




![Powstaną nowe atrakcje i miejsca do odpoczynku [ZDJĘCIA]](https://cowkrakowie.pl/wp-content/uploads/2026/11/plac_zabaw9.jpg)

