Niezwykła historia przyjaźni hipopotama z żółwiem

Tsunami dotarło do Kenii

Fala wywołana potężnym trzęsieniem ziemi u wybrzeży Sumatry przebyła tysiące kilometrów i uderzyła również we wschodnie wybrzeże Afryki. W rejonie Malindi znajdowała się wtedy grupa hipopotamów, która po wcześniejszych ulewnych deszczach przebywała w pobliżu ujścia rzeki Sabaki. Gdy poziom wody gwałtownie się podniósł, zwierzęta zniknęły z pola widzenia. Następnego dnia zauważono młodego hipopotama uwięzionego na rafie. Miał około roku i ważył blisko 300 kg. Popularna później wersja, według której jego matka zginęła podczas tsunami, nie znajduje potwierdzenia w wiarygodnych relacjach - wiadomo jedynie, iż młode zwierzę zostało oddzielone od stada. Wydostanie go z rafy okazało się trudne. Hipopotam był wyczerpany i odwodniony, ale wciąż na tyle silny, iż mógł poważnie zranić osoby próbujące go schwytać. W akcji uczestniczyli mieszkańcy, rybacy i osoby zajmujące się ochroną dzikich zwierząt. Używano łodzi, sieci i lin, a po kilku próbach udało się obezwładnić młodego osobnika i przygotować go do transportu. Otrzymał imię Owen na cześć jednego z mężczyzn, którzy pomagali w najtrudniejszym momencie akcji.

Pierwsze godziny w Haller Park

Owena przewieziono do Haller Park w Mombasie. Nie można było po prostu umieścić go wśród obcych hipopotamów, ponieważ dorosły dominujący samiec mógłby potraktować młodego osobnika jak intruza i go zaatakować. Opiekunowie przygotowali więc dla niego osobny wybieg, gdzie miał odzyskać siły po wyczerpującej akcji i transporcie. Młody hipopotam był zdezorientowany i wyraźnie szukał czegoś, przy czym mógłby poczuć się bezpiecznie. Na wybiegu znajdował się Mzee, stary żółw olbrzymi Aldabra, mający ponad sto lat. Po wypuszczeniu Owen niemal od razu skierował się właśnie w jego stronę. Początkowo Mzee próbował się odsunąć i nie był zainteresowany obecnością nowego towarzysza. Młody hipopotam nie rezygnował jednak z kontaktu - chodził za żółwiem, kładł się w jego pobliżu i pozostawał przy nim podczas przemieszczania się po wybiegu.

Niezwykła więź

W kolejnych tygodniach relacja Owena i Mzee przestała wyglądać jak chwilowa reakcja przestraszonego zwierzęcia. Młody hipopotam podążał za żółwiem po wybiegu, odpoczywał obok niego, wchodził z nim do wody i próbował inicjować wspólne przemieszczanie się. Owen czasem szturchał Mzee, aby ten ruszył, a zdarzało się również, iż to żółw podążał za hipopotamem. Zwierzęta jadły w pobliżu siebie i spędzały razem znaczną część dnia. Pauline Kimoto z Haller Park mówiła, iż Mzee stopniowo zaczął tolerować obecność młodego towarzysza, a Owen lizał jego pysk i zachowywał się tak, jakby znalazł przy nim poczucie bezpieczeństwa. Nietypowy duet gwałtownie zaczął przyciągać uwagę odwiedzających i zagranicznych mediów. Zdjęcia hipopotama przy ponadstuletnim żółwiu obiegły świat, a historia była opisywana w telewizji i prasie poza Kenią. W 2006 roku ukazała się książka "Owen & Mzee: The True Story of a Remarkable Friendship", przygotowana przez Isabellę i Craiga Hatkoffów z udziałem Pauli Kahumbu. Rok później opublikowano kontynuację poświęconą dalszym obserwacjom zwierząt. Dla pracowników parku medialna popularność nie zmieniała jednak najważniejszego problemu: Owen dorastał i z czasem potrzebował kontaktu z własnym gatunkiem.

Pojawiła się Cleo

Pod koniec 2005 roku opiekunowie zaczęli przygotowywać plan połączenia Owena z samicą hipopotama o imieniu Cleo. Miała wtedy około 13 lat i również przez dłuższy czas żyła bez towarzystwa innego hipopotama. Pracownicy nie chcieli jednak dopuścić do nagłego spotkania. Najpierw zwierzęta miały przyzwyczaić się do swojej obecności, zapachu i widoku z bezpiecznej odległości, a dopiero później planowano stopniowo zwiększać kontakt. Zmiana była konieczna także ze względów bezpieczeństwa. Owen gwałtownie przybierał na wadze i stawał się coraz większy, podczas gdy Mzee pozostawał znacznie mniejszym zwierzęciem. Żółw pomógł mu przetrwać pierwszy okres po odłowieniu, ale nie mógł zastąpić kontaktu z przedstawicielem własnego gatunku na kolejnych etapach życia. W Haller Park rozpoczęto więc przygotowania do przeniesienia Owena do przestrzeni, w której mógł nauczyć się funkcjonować z innym hipopotamem.

Czas na życie z hipopotamami

Przygotowania do połączenia Owena z Cleo prowadzono stopniowo. Opiekunowie najpierw pozwalali zwierzętom oswajać się ze swoją obecnością, zanim doszło do bezpośredniego kontaktu. Z czasem Owen zaczął przebywać z samicą i funkcjonować w warunkach bardziej odpowiadających dorastającemu hipopotamowi. Był już znacznie większy niż w chwili przyjazdu do Haller Park, dlatego dalsze wspólne życie z Mzee na jednym wybiegu przestało być adekwatnym rozwiązaniem. Ostatecznie zwierzęta rozdzielono. Owen został przeniesiony do części przeznaczonej dla hipopotamów, natomiast Mzee wrócił do przestrzeni dla gadów. Relacja, która rozpoczęła się tuż po uratowaniu Owena, zakończyła się więc wraz z jego przejściem do życia z przedstawicielami własnego gatunku.

Zostali symbolem Haller Park

Ale zdjęcia młodego hipopotama leżącego przy starym żółwiu pozostały jednymi z najbardziej rozpoznawalnych obrazów związanych z Haller Park. Historia trafiła do materiałów edukacyjnych, programów dokumentalnych i publikacji poświęconych zachowaniu zwierząt. Park przez kolejne lata wykorzystywał ją również do opowiadania o swojej działalności oraz opiece nad zwierzętami wymagającymi rehabilitacji. Haller Park przez cały czas przypomina historię Owena i Mzee odwiedzającym, choć nie przedstawia ich jako nierozłącznego duetu żyjącego razem do końca. Owen został wprowadzony do środowiska innych hipopotamów, a Mzee pozostał w części przeznaczonej dla żółwi. W ten sposób niezwykła relacja, która zaczęła się po tsunami z grudnia 2004 roku, stała się jednym z najbardziej znanych epizodów w historii parku. Zarówno Owen jak i Mzee przez cały czas żyją. Ich historia do dziś jest przykładem niezwykłych więzi międzygatunkowych, a odwiedzający Haller Park wciąż mogą zobaczyć obu bohaterów, choć już na osobnych wybiegach.

Źródła:

https://www.npr.org/2005/07/17/4754996/a-hippo-and-tortoise-tale

https://www.bbc.com/audio/play/w3ct98f0

https://www.seattletimes.com/nation-world/tale-of-the-tortoise-and-the-hippo/

https://www.independent.co.uk/climate-change/news/odd-couple-s-bond-threatened-by-love-rival-520976.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Owen_and_Mzee