Och, Jola, jeżeli nie wiesz, co zrobić z pieniędzmi, lepiej pomóż bratu. To szaleństwo! Dwanaście tysięcy na wyżywienie! wykrzyknęła matka.
Jola położyła szklankę na stole, zaciskając wargi. Krewni przyciskali się do niej tak, iż nie chciała już niczego ani świętować urodzin, ani rozmawiać z nimi.
Aniu, dość już tego pożerania dziewczyny, wtrącił się ojciec. Czy to dziś jakaś uroczystość, czy co?
Oczywiście, uroczystość parsknęła matka. A potem moi wnuki znów wstawią się do kłopotliwej komuny z sąsiadamipijakami, a ja będę się modlić, żeby im nic się nie stało. Gdybyś, Jolo, oddała te dwanaście tysięcy bratu, mógłby wynająć mieszkanie, a nie pokój! A twoje koty mogłyby się najedzić zwykłym jedzeniem, herbatą nie musiałabyś się martwić.
Mamo rozpoczęła Jola z oburzeniem te koty wzięłam do siebie, bo chciałam. To ja się za nie odpowiadam. A Marek dorosły człowiek, ma już 35 lat. On sam powinien dbać o siebie i o swoją rodzinę, którą, jeżeli chcesz, świadomie założył.
Dorosły człowiek w tym momencie zmarszczył niezadowolony uśmiech, oparł się na kanapie i odwrócił się.
To i twoja rodzina! podniosła głos matka. Twój brat, twoi bratanek! A kotów na ulicy ile chcesz, bierz dowolne. My całe życie karmiliśmy je kaszą i konserwami i nic nie było nie tak. Ty traktujesz je jak dzieci! jeżeli nie chcesz mieć własnych dzieci, to w porządku, możesz w starości po prostu pławić się w bezczynności proszę bardzo. Ale nie możesz tak rozpieszczać swoich kotów, kiedy krewnibratanek widzą cukierki tylko od święta!
Cierpliwość Joli pękła w tej chwili. Lata obrażania, lekceważenia, umniejszania jej uczuć Wszystko wylało się z pośród łez spływających po policzkach.
Te koty lepsze niż rodzina wybuchnęło w niej. Kochają mnie po prostu, niczego nie żądają. I nigdy nie będą mnie krytykować za to, iż chcę żyć po swojemu.
Nie mogła już tego dłużej znosić. Odwróciwszy się, pobiegła do sypialni i z całej siły zamknęła drzwi.
Zobaczymy, jak was pokochają, kiedy przestaniecie im kupować wszystkie te błyskotki! zabrzmiało za nią. Świat się odwrócił. Koty droższe niż rodzice…
Matka jęczała dalej, ale Jola starała się tego nie słyszeć. Upadła na łóżko i przyłożyła poduszkę do głowy, zagłuszając cudze oburzenia. Brat po prostu zepchnął matkę na nią niczym ciężką artylerię i schował się za jej spódnicę tak zawsze było.
Wspomnienia Joli z dzieciństwa były zamglone, jakby ktoś wytrzeć wszystkie bolesne momenty. Pamiętała jednak, iż na piąte urodziny matka upiekła tort z malinami, bo Marek tak chciał, a Jola chciała czekoladowy z świeczkami.
Najdroższemu mężczyźnie największy kawałek! zaśmiała się matka, po czym spojrzała na Jolię bez dawnego blasku w oczach. Tobie oczywiście mniejszy. Dziewczynki od małego muszą dbać o sylwetkę.
Nic wielkiego, ale Marek zawsze dostawał to, co najlepsze: zabawki, wyjazdy, prezenty. Najważniejsze uwagę. Matka patrzyła na niego innymi oczami z zachwytem, z nadzieją, z miękką adoracją. Jola wydawała się jedynie dodatkiem do brata.
Ojciec w takich momentach wzdychał, mógł słabo się sprzeciwić, ale częściej milczał. Wiktor był zwolennikiem starego modelu rodziny i uważał, iż kobieta ma zajmować się dziećmi, a mężczyzna pracować.
Kiedy Jola dorosła, prawie całe wakacje spędzała z matką na wsi pod Warszawą. Marek w tym czasie wędrował i zabawiał się z przyjaciółmi. choćby gdy matka prosiła go o pomoc co zdarzało się bardzo rzadko on wymykał się z powodu bólu głowy. Joli nie pozwalało się to tak łatwo. Jesteś dziewczyną, musisz pomagać w domu, podczas gdy Marek zajmuje się męskimi sprawami.
Od czasu do czasu ojciec próbował interweniować w wychowanie, ale moment był już stracony.
Jolu, chcesz wyhodować domowego niepełnosprawnego? szeptał, gdy zostawał sam z żoną. Dość mu rozpieszczać! Normalny mężczyzna powinien umieć prać własne skarpety, odstawiać łóżko i gotować, przynajmniej dla siebie.
Co? Nie widzę, żebyś to robił odpowiedziała matka. Niech chłopak żyje spokojnie, póki jest z nami. Zdoła się jeszcze zadbać o siebie.
A potem co? Nie nauczy się tego w mig!
Zajmie się tym jego żona.
A jeżeli ona nie zechce zajmować się dorosłym jak dzieckiem?
Wtedy nie będziemy jej potrzebować. Będziemy szukać normalnej.
Normalna pojawiła się szybciej, niż się spodziewano. Joli nie było choćby szesnaście, kiedy Marek przywiózł do domu dziewczynę o dużych, naiwnych oczach. Najpierw odwiedzała ich wieczorami, potem nocami, a w końcu zamieszkała na stałe.
O tym na stałe Jola dowiedziała się, gdy matka chciała z nią porozmawiać.
Córeczko, nie bądź obrażona, ale młodzi potrzebują własnej przestrzeni. Będziesz mieszkać w pokoju Marka, a on z Aliną przeprowadzi się do ciebie.
Joli taki układ nie odpowiadał. Jej pokój, jedyny azyl, jej książki, plakaty Odbierano mu wszystko. Pokój Marka był przestronny, ale przechodni. Nie mógł być prywatny.
Mamo, to mój pokój. Przyzwyczaiłam się
Technicznie to nie twój, a nasz z tatą pokój w naszej wspólnej kawalerce. Korzystasz z niego tymczasowo. Nie dramatyzuj. Jest łóżko, jest biurko, czego ci jeszcze trzeba?
Jola straciła głos na kilka sekund. Z zewnątrz mogło tak wyglądać, ale te słowa deklarowały, iż nie ma tu nic swojego. I prywatności niedługo nie będzie.
Jolu, nie dotykaj dziecka interweniował ojciec. Młodzi niech żyją jak chcą albo odejdą, jeżeli są niezadowoleni. Szybciej zaoszczędzą na mieszkanie.
Chcesz, żeby twój syn wyszedł z domu i spał na ulicy?! wpadła w to matka. Nie! A co się z nim stanie? Nie wybaczę ci tego!
Matka wyliczała najgorsze scenariusze, ojciec poddał się jej naciskowi. Tego dnia Jola przeniosła rzeczy do innego pokoju. Jak się spodziewała, prywatnego życia już nie miała. Brat drwił z jej plakatów, matka podglądała, co pisze na laptopie, a przyszła przyszła panna brata bez zaproszenia zabierała jej kosmetyki. Konfliktów było mnóstwo, a winna zawsze była Jola. Czuła się zbędna w własnej rodzinie.
Wkrótce Jola uciekła do babci. Babcia była jednoszklą i słabo się poruszała, ale lepiej było opiekować się starą i dobrą kobietą niż być bezdźwięcznym meblem w domu bez własnego miejsca.
Do emerytury babcia pracowała jako weterynarz. Uwielbiała zwierzęta, zawsze zabierała ze sobą trochę karmy na spacery, ale nie wpuszczała nikogo do domu.
Nie chcę, żeby przywiązywały się do mnie zwierzęta mówiła. Nie chcę się przywiązywać. Sam nie stać mnie na leki, a zwierzęta to odpowiedzialność. jeżeli przyjmiesz je karm, ale i poświęcaj uwagę, a jeżeli nie możesz nie bierz ich.
Z babcią spędziły prawie dziesięć lat, serce w serce. Jola równocześnie studiowała i pracowała, by nie obciążać starszej. Przy babci zrozumiała, iż i ona chce zostać weterynarzem.
Kiedy babci już nie było, mieszkanie przypadło Joli. Miało być radością, ale samotność dręczyła. Miałam przyjaciół, ale każdy miał własne sprawy i rodziny. Chciało się kogoś przy boku, by zawsze móc się przytulić.
W jej domu były dwa koty: Szuja i Rudy. Szuja trafiła na uśpienie, bo jako kociak nie potrafiła wstać na tylnych łapach. Jola wyciągnęła ją i przygarnęła. Rudy przyjęła rok później, gdy zobaczyła, iż Szuja jest samotna.
Niestety zdrowie kotów nie było najlepsze. Jednemu nadszarpnęły nerki, drugiemu żołądek. Trzeba było kupować specjalistyczną karmę weterynaryjną, a kosztowała ona sporo. Jola przejęła odpowiedzialność. Koty dawały tyle czułości, iż wydawało się to drobną ceną.
Marek nie myślał tak.
Pewnego dnia przywiózł do niej szczura. Dzieci chciały zwierzątka, chomika nie chcieli, a szczur wydawał się najtaniejszym pomysłem. Nikt nie pomyślał o adekwatnej opiece, więc zwierzak zachorował. Gdy Jola tłumaczyła, iż klatka powinna być co najmniej trzykrotnie większa, pod drzwiami pojawił się kurier z karmą i przysmakami dla kotów.
To dwanaście siedemset złotych oznajmił, wkładając worki do mieszkania.
Marek uniósł brew i po zamknięciu drzwi kuriera nie powstrzymał się od komentarza.
Dwanaście? To trzecia część mojej pensji. Czy tu wsadzili złoto?
Marek nigdy nie zaoszczędził na mieszkanie. Po narodzinach pierwszego dziecka przeniósł się z rodziną do wynajmowanego pokoju w komunalce, gdzie później urodził drugiego synka.
To karma weterynaryjna odpowiedziała spokojnie Jola. I jeszcze ze zniżką.
Marek pokręcił głową, ale nie rozwijał tematu. W dniu urodzin Joli zadzwoniła matka.
Teraz Jola leżała sama w ciszy. Krewni odeszli i, szczerze mówiąc, trochę się cieszyła. Nie miała specjalnego zamiaru spędzać tego dnia z nimi, ale przeciwstawienie się tradycjom i zwyczajom jest trudne.
Szuja, jej pierwszy kot, wyczuła nastrój, podeszła, dotknęła mokrym nosem jej policzka i zaczęła mruczeć. Za nią podbiegł Rudy, liżąc jej zaciśnięte w pięść palce. Ich mruczenie powoli rozpuszczało napięcie. Może nie potrafią mówić, ale w nich Jola znalazła bezwarunkowe wsparcie, którego nie mogła uzyskać w rodzinie.
Zadzwonił telefon. Ojciec.
Jolu, przepraszam, iż tak się stało zmęczonym głosem powiedział. Wiesz, może i ja nie rozumiem całego tego zamieszania z kotami. To nie moje. Ale wkradanie się do twojej kieszeni nie jest w porządku. Nie mają racji.
Jego słowa były jak opatrunek na odcisk. Nie potępiał jej, nie usprawiedliwiał matki. Gdyby jednak był bardziej obecny w życiu rodzinnym, może nic takiego by się nie wydarzyło. Mimo to Jola była mu wdzięczna.
Wieczorem zadzwoniła kolejna osoba Kasia, najlepsza przyjaciółka.
Wszystkiego najlepszego, kolejny rok w skarbcu! Jak się masz? Jak świętowałaś?
Odpowiedź była milczeniem i przytłumionym dzięki, w porządku. Kasia doskonale znała Jolię, więc od razu zrozumiała.
Nie rozpłakuj się. Za godzinę będę, obiecała i rozłączyła się.
Po godzinie w mieszkaniu Joli wybuchło zamieszanie; Szuja i Rudy w popłochu schowały się pod łóżkiem. Kasia, jej mąż Andrzej i dwie koleżanki wpadły krzycząc Sto lat!, z pizzą, butelkami wina i co najważniejsze ogromnym drzewem do drapania kotów.
Dla twoich futrzaków, żeby się nie nudziły rzekła Kasia.
Spotkanie rodzinne wydawało się jedynie szkicem, odległym i nieistotnym. Liczyło się to, co działo się teraz: hałas, śmiech, przytulasy, głupie toast. Ci ludzie uratowali jej urodziny. Akceptowali ją taką, jaką była. W odróżnieniu od krwiopędnej rodziny.
Goście wyszli dopóki nie było po północy. Kasia nie odjechała, została pomóc przy sprzątaniu.
Jak się czujesz? Czy lekkość wróciła? spytała cicho.
Jola nieświadomie się uśmiechnęła.
Tak, dziękuję. Jesteście dla mnie najważniejsi.
Szuja spała w legowisku pod stołem, Rudy na krześle. W salonie stało nowe drzewo do drapania. Kasia, której jutro trzeba było iść do pracy, myła naczynia.
W tej chwili Jola uświadomiła sobie, iż rodzina jest ważna i piękna, ale nie zawsze przychodzi w takiej formie, w jakiej się narodziła. Można stworzyć własną rodzinę z tych, którzy mruczą przy uchu, kiedy płaczesz, i tych, którzy wpadają do domu w środku nocy, wiedząc,Właściwa rodzina to nie krew, ale ludzie i zwierzęta, które kochają nas bezwarunkowo i dają siłę, by iść dalej.