Kot, który skrobał do drzwi Zenka trzy noce z rzędu

Zenek od dwóch lat żył sam na drugim piętrze w bloku przy Kościuszki, w Radomiu, i najgorsze były właśnie noce — kiedy telewizor już nie pomagał, a cisza w mieszkaniu stawała się aż gęsta. Miał sześćdziesiąt siedem lat, renta inwalidzka po zawale, i dwa pokoje, w których wszystko stało tam, gdzie postawiła to Halina, zanim umarła w lutym. Cukier. Zapalenie płuc, które przeszło w sepsę, zanim lekarze zdążyli zareagować. Trzy tygodnie w szpitalu na Tochtermana, a potem już jej nie było.

Syn Krzysztof mieszkał w Holandii, montował rusztowania, dzwonił raz na tydzień, zawsze w niedzielę po dwudziestej, i pytał tym samym, przyspieszonym tonem:

— Tato, wziąłeś leki? Jadłeś coś normalnego, nie same kajzerki z margaryną?

Zenek odpowiadał, iż wszystko gra. Nie lubił kłamać, ale nie widział sensu w prawdzie — co by Krzysztof zrobił, usłyszawszy, iż ojciec trzeci dzień je samą zupę z torebki? Rzucić pracę, wrócić, zostawić żonę i dzieciaka w Eindhoven? Tam toczyło się jego życie. Tu, w Radomiu, zostało tylko czekanie.

Początek listopada, deszcz ze śniegiem za oknem, ten moment roku, kiedy drzewa już nagie, a śnieg jeszcze nie spadł i wszystko wygląda jak w brudnej akwareli. Zenek leżał na kanapie, wpatrzony w zacieki na suficie, kiedy usłyszał ten dźwięk.

Skrobanie.

Nie u niego — na półpiętrze, przy drzwiach sąsiadki.

Przez chwilę nasłuchiwał w ciemności. Dźwięk wrócił. Potem jeszcze raz. Równy, uparty, jak metronom, który komuś się zaciął na jednym takcie.

— Myszy — mruknął i obrócił się na drugi bok.

Ale to nie brzmiało jak myszy. Te szeleszczą nerwowo, chaotycznie, cichną i zaczynają od nowa. Tu dźwięk powtarzał się z cierpliwością, która kazała mu w końcu wstać, wsunąć nogi w kapcie i podejść do drzwi. Przyłożył ucho do framugi. Teraz było jasne — dźwięk dochodził z klatki, od drzwi mieszkania naprzeciwko. Tego, które stało puste od sierpnia.

Mieszkała tam pani Jadwiga, kobieta po osiemdziesiątce, zawsze w fartuchu z kieszeniami pełnymi landrynek. Jej córka przyjechała z Krakowa czarnym kombi, w jeden dzień spakowała pudła, a samą panią Jadwigę posadziła na tylnym siedzeniu — drobną, zagubioną, obracającą w rękach chusteczkę i wpatrzoną w okna swojego mieszkania, jakby zostawiła tam coś ważnego.

— Pietrek — zawołała przez szybę do Zenka, choć on nazywał się zupełnie inaczej — nakarm rudego, jak przyjdzie. On do mnie co wieczór zaglądał, rybkę mu smażyłam…

— Nakarmię — odpowiedział wtedy Zenek, choć żadnego rudego kota koło pani Jadwigi nigdy nie widział.

Od tamtej pory drzwi stały zamknięte. Córka nie wynajmowała, nie sprzedawała — pewnie czekała na spokojniejszy moment, żeby zająć się papierami. Zenek nikogo nie oceniał. Nauczył się już nie wtykać nosa w cudze sprawy. Tylko czasem, mijając te drzwi, myślał, iż mieszkanie bez nikogo przestaje być mieszkaniem. Zostaje tynk, beton i pustka.

Skrobanie nie ustawało. Postał chwilę, machnął ręką i wrócił na kanapę.

— A niech go — wymruczał do ciemności. — Spać trzeba.

Sen nie przychodził. Leżał i słuchał tego równego dźwięku, dziwnie żywego w pustce nocy. I coś w tym zgrzycie drapało go od wewnątrz — jakby skrobano nie sąsiedzkie drzwi, tylko prosto po tym miejscu, które od śmierci Haliny tak i nie zdążyło się zabliźnić.

Ucichło dopiero koło czwartej. Zenek zasnął niespokojnie, a gdy się obudził, przez zasłony wpadało mętne listopadowe światło i nocne zdarzenie wydawało się już prawie snem.

Rano, wynosząc śmieci, zatrzymał się przy drzwiach pani Jadwigi. U samego dołu, przy progu, stara wykładzina była poorana świeżymi, jasnymi pasami. Więc mu się nie przyśniło. Kucnął, przejechał palcami po zadrach — głębokie, prawdziwe.

— Rudy… — przypomniał sobie i podniósł się, trzymając się poręczy.

Dzień minął zwyczajnie. Kasza na śniadanie, herbata, wyprawa do Lewiatana po chleb, pół godziny na ławce przed blokiem z Mietkiem z czwórki. Mietek po zawale rzucił palenie, ale wciąż musiał coś trzymać w zębach — teraz była to zapałka.

— Co tak dzisiaj z gębą na kwintę? — zapytał, mrużąc oczy.

— A kiedy ja był wesoły? — machnął ręką Zenek.

— No… jak Halina żyła, to częściej się uśmiechałeś.

Zenek nic nie odpowiedział. Wstał z ławki i poszedł do domu.

Druga noc zaczęła się tak samo — ciszą. Tylko teraz Zenek już nie spał, czekał, choć sam nie wiedział na co. Około północy dźwięk wrócił. Takie samo, uparte skrobanie.

Wstał, narzucił na ramiona stary szlafrok Haliny — jego własny dawno się przetarł, a ten wciąż był ciepły, polarowy. Kiedyś pachniał żoną. Zapach prawie zniknął, ale Zenkowi zdawało się, iż jeszcze go czuje.

Otworzył drzwi i wyjrzał na klatkę. Pod sufitem świeciła słaba żarówka, od lata obsiadła muchami. W jej żółtym świetle wreszcie zobaczył tego, kto nie dawał mu spać.

Przy drzwiach pani Jadwigi siedział kot. Odwrócony pyskiem do framugi, drapał wykładzinę prawą łapą, metodycznie, nie oglądając się na nic. Skrob-skrob-skrob. Przerwa. I znowu: skrob-skrob-skrob.

Rzeczywiście rudy. Tylko tak wychudzony, iż na grzbiecie rysował się kręgosłup, boki zapadnięte, a ogon, który u rudych kotów zwykle jest puszysty, zwisał tłustym, brudnym sznurkiem. Sierść w kołtunach, pełna rzepów.

Zenek stał w drzwiach i patrzył. Kot nie przestawał, zupełnie nieobecny na człowieka. Nie miał czasu w nikogo. Robił coś najważniejszego ze wszystkiego. Czekał. Czekał, iż znajome drzwi się wreszcie otworzą, iż z mieszkania wyjdzie ciepło, zapach smażonej ryby i tych starych rąk, które pachną mąką i jeszcze czymś, czemu trudno dać nazwę. Ale każdy kot znał ten zapach. Tak pachnie przywiązanie.

— Ej — powiedział cicho Zenek. — Rudy.

Kot zamarł i powoli odwrócił głowę. Żółte oczy w wychudzonej mordce zmierzyły Zenka uważnie.

— Nie ma jej tu — powiedział. — Wyjechała pani Jadwiga. Rozumiesz? Wyjechała. Nikogo tam nie ma.

Kot patrzył jedną sekundę, drugą, trzecią. Potem odwrócił się i znowu zaczął skrobać.

Zenkowi ścisnęło gardło. Przełknął, chrząknął, przestąpił z nogi na nogę.

— No co ty… głupi jesteś. Pusto tam. Nikogo za tymi drzwiami. Rozumiesz czy nie?

Kot oczywiście nie rozumiał. A może rozumiał doskonale, tylko nie chciał tego przyjąć. W jego świecie za tymi drzwiami wciąż żyła życzliwa staruszka, która co wieczór smażyła mu rybę, nalewała mleko do spodeczka i gładziła go po grzbiecie, powtarzając: jedz, jedz, rudzielcu, cały wychudzony. To mieszkanie zostało dla niego ostatnim miejscem na świecie, gdzie ktoś na niego czekał.

Zenek przymknął swoje drzwi i oparł się o nie plecami. Stał tak kilka minut, słuchając, jak za progiem powtarza się ten sam dźwięk. Skrob. Skrob. Skrob. Potem wrócił na kanapę, naciągnął koc po samą brodę. Nie zasnął.

Trzecia noc była inna już od samego początku — kot zaczął skrobać zaraz po dziesiątej, zanim Zenek zdołał choćby zgasić lampkę. Zenek nie czekał długo. Włożył kurtkę na szlafrok, wziął z lodówki kawałek wędzonego sandacza, który został po obiedzie, i wyszedł na klatkę.

Kot choćby nie drgnął, kiedy usiadł na schodku, trzydzieści centymetrów od niego, i położył rybę na gazecie. Minęło kilka minut, zanim głód wygrał z nieufnością. Rudy podszedł bokiem, obwąchał, zjadł wszystko w trzy kęsy i zmierzył Zenka wzrokiem, jakby czegoś jeszcze żądał.

— To nie koniec — powiedział Zenek i zaniósł go do siebie, owiniętego w stary ręcznik.

Od tej nocy kot spał na fotelu Haliny, a Zenek zaczął kupować w Lewiatanie konserwy rybne, które wcześniej brał tylko na Wigilię. Zapytał dozorczynię o numer telefonu córki pani Jadwigi, bo chciał uprzedzić, iż bierze kota na stałe, żeby nikt później nie robił z tego problemu. Kobieta na drugim końcu — Beata, głos zniecierpliwiony, w tle słychać telewizor — odpowiedziała krótko:

— Niech pan bierze, co nam tam, mamy u siebie Rafała psa, kota by zjadł.

Minęły dwa tygodnie. Rudy utył, sierść wygładziła się, ogon znów puszysty. Spał na kolanach Zenka, kiedy ten wieczorami oglądał telewizję, i budził go rano, łażąc po klatce piersiowej, dopóki nie wstał nakarmić go na dobre.

W grudniu zadzwoniła córka pani Jadwigi, już bez niecierpliwości w głosie. Powiedziała, iż matka w domu opieki w Krakowie, w dobrym stanie, tylko pyta co chwilę o rudego kota, czy go kto nakarmił. Zenek, nie myśląc długo, poprosił o adres i w sobotę pojechał pociągiem, z kotem w transporterce, który pożyczył od weterynarza z ulicy Żeromskiego.

Pani Jadwiga siedziała na wózku przy oknie, w pokoju z dwoma innymi staruszkami, i kiedy zobaczyła transporterkę, zanim jeszcze otworzyli drzwiczki, wyciągnęła ręce, jakby wiedziała dokładnie, co w niej jest.

— Rudzielec… — powiedziała, a głos jej się łamał. — Żyjesz, kochanie.

Kot wskoczył jej na kolana i zaczął mruczeć tak głośno, iż słyszała to pielęgniarka w korytarzu.

Zenek nie zabrał kota do domu w Krakowie — pani Jadwiga nie mogła go tam trzymać, regulamin domu opieki nie pozwalał. Ale od tej soboty jeździł z nim co trzy tygodnie, zawsze tym samym pociągiem o jedenastej dwadzieścia, zawsze z transporterką od weterynarza i teczką z kartką, gdzie Jadwiga napisała, ile kot waży, co jadł, jak się czuje — bo chciała to wiedzieć, choć nie mogła go już trzymać na stałe.

Mietek z czwórki, kiedy go pytał, czemu znowu jedzie do Krakowa, usłyszał tylko:

— Bo ktoś tam na niego czeka. I nie ma sensu, żeby czekał na pusto.

Pociąg ruszył z peronu dwa, Zenek przesunął transporterkę wyżej na kolanach i zapiął do końca zamek teczki z kartką Jadwigi. Za szybą mijały pola, już bez śniegu, szare i rozmokłe, a rudy mruczał za kratką, głośniej niż stukot kół, cały czas, aż do Krakowa.