Kary choćby do 65 tys. zł. Rolnicy muszą uważać na nowe przepisy

Nowa ustawa o zdrowiu zwierząt wprowadza istotne zmiany dla rolników i hodowców, znacząco zaostrzając system kar finansowych oraz zakres obowiązków wobec Inspekcji Weterynaryjnej. Przepisy, które wchodzą w życie w marcu 2026 roku, mogą oznaczać sankcje sięgające choćby 65 tys. zł, także za naruszenia związane z codziennym funkcjonowaniem gospodarstw.

Fot. Pixabay

Kary dla rolników choćby do 65 tys. zł. Nowa ustawa wchodzi w życie

Nowe przepisy dotyczące zdrowia zwierząt, które weszły w życie bez szerokiej debaty publicznej, wprowadzają istotne zmiany dla polskich rolników i hodowców. Ustawa podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego znacząco zaostrza system kar administracyjnych i rozszerza katalog obowiązków związanych z bioasekuracją, dokumentacją oraz współpracą z Inspekcją Weterynaryjną. W praktyce oznacza to realne ryzyko wysokich sankcji finansowych, sięgających choćby 65 tys. zł.

Surowsze kary i nowe obowiązki hodowców

Nowa ustawa o zdrowiu zwierząt z 21 listopada 2025 r. wprowadza wyraźnie wyższe kary pieniężne za naruszenia przepisów weterynaryjnych. Najwyższa sankcja administracyjna może zostać nałożona w przypadku niewykonania decyzji lub nakazu wydanego przez powiatowego lekarza weterynarii. Chodzi m.in. o sytuacje związane z zakazem przemieszczania zwierząt, obowiązkiem wdrożenia dodatkowych zasad bioasekuracji czy usunięciem padłych zwierząt.

Wysokość kary została powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej i może wynosić choćby jego ośmiokrotność. Oprócz tego ustawa przewiduje sankcje za inne naruszenia, takie jak niezgłoszenie choroby zakaźnej zwierząt, nielegalny transport zwierząt, braki w dokumentacji hodowlanej czy niezgłoszenie znalezienia padłego dzika. W wielu przypadkach kary mogą sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Rolnicy zaskoczeni zmianami

Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest brak szerokiej kampanii informacyjnej. Przepisy zostały uchwalone i podpisane bez większego rozgłosu, a wielu rolników dowiaduje się o nowych zasadach dopiero z mediów branżowych lub od lekarzy weterynarii. Doradcy rolni zwracają uwagę, iż poziom wiedzy o nowych obowiązkach jest niski, także wśród właścicieli większych gospodarstw.

W środowisku rolniczym pojawiają się obawy, iż drobne uchybienia, które dotychczas kończyły się pouczeniem, teraz mogą skutkować dotkliwymi karami finansowymi. Szczególnie niepokój budzą przepisy dotyczące dokumentacji i bioasekuracji, które w praktyce wymagają dużej skrupulatności i stałego nadzoru.

Zmiany także przy dopłatach bezpośrednich

Nowym regulacjom dotyczącym zdrowia zwierząt towarzyszą zmiany w zasadach przyznawania dopłat bezpośrednich. Od 2026 roku wprowadzona zostanie nowa definicja tzw. aktywnego rolnika. Aby zachować prawo do dopłat, konieczne będzie wykazanie faktycznego prowadzenia działalności rolniczej, m.in. poprzez dokumenty potwierdzające koszty produkcji lub uzyskiwane przychody.

Przewidziano jednak okres przejściowy. W 2025 roku za aktywnych rolników automatycznie uznane zostaną osoby, które otrzymały dopłaty bezpośrednie w tym roku. Rozwiązanie to ma zapobiec nagłemu wykluczeniu dużej liczby gospodarstw z systemu wsparcia.

Co to oznacza dla gospodarstw

Nowe przepisy oznaczają wyraźne zaostrzenie odpowiedzialności administracyjnej rolników i hodowców. Eksperci podkreślają, iż najważniejsze znaczenie będzie miało dostosowanie gospodarstw do nowych wymagań jeszcze przed wejściem ustawy w życie w marcu 2026 roku. Brak przygotowania może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi, choćby przy nieumyślnych naruszeniach przepisów.

Artykuł został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz rzetelnych źródeł branżowych. Akty prawne omawiane w tekście:

• • Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt
  • Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. (Prawo o zdrowiu zwierząt)
  • Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 w sprawie wsparcia planów strategicznych WPR