Co dzieje się w rezerwacie Kwiecewo? RDOŚ wyjaśnia powody prac i obniżenia poziomu wody [WIDEO]

Widok odsłoniętego dna, błota oraz prowadzony odłów ryb w rezerwacie przyrody Kwiecewo wzbudził niepokój mieszkańców i miłośników przyrody. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie odpowiada na pytania i uspokaja: to nie przypadek ani trwała ingerencja, ale zaplanowane działanie ochronne mające na celu ratowanie ekosystemu.

Prace w rezerwacie realizowane są przez Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (PTOP). Stanowią one część kilkurocznego projektu prowadzonego na podstawie zadań ochronnych ustanowionych przez RDOŚ w Olsztynie i pozytywnie zaopiniowanych przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody.

Ochrona czynna zamiast degradacji

Głównym celem powołania rezerwatu Kwiecewo jest ochrona ptaków wodno-błotnych. Jak wyjaśniają eksperci, okresowe osuszenie zbiornika nie ma na celu trwałego pozbawienia go wody, ale jest standardowym zabiegiem tzw. ochrony czynnej.

Wprowadzenie tych działań było konieczne z kilku kluczowych powodów:

• Mineralizacja osadów dennych – umożliwia uruchomienie naturalnych procesów chemicznych w dnie zbiornika.
• Redukcja biogenów – ogranicza ilość nagromadzonych substancji odżywczych powodujących zarastanie.
• Usuwanie nadmiernej roślinności – zapobiega wypłycaniu rozlewiska i odtwarza otwarte lustro wody.
• Odtworzenie siedlisk – stwarza optymalne warunki bytowania dla gatunków ptaków, dla których utworzono rezerwat.

Decyzja o osuszeniu została poprzedzona szczegółowymi ekspertyzami naukowymi. Wy wyznaczonym planie założono, iż brak reakcji doprowadziłby w dłuższej perspektywie do całkowitej degradacji akwenu. Osuszenie jest jedynie czasowe – już od stycznia zbiornik zacznie być ponownie napełniany wodą.

Jak wygląda odłów ryb?

Równolegle z obniżaniem poziomu wody trwa etapowy odłów ryb, prowadzony metodami znanymi z gospodarki stawowej. Ryby spływają do kanałów oraz najgłębszych miejsc zbiornika, skąd są odławiane specjalistycznym sprzętem i trafiają do basenów z wodą.

Prace mają charakter przerywany. Gdy odłów w danym dniu się kończy, pompy są wyłączane, a poziom wody częściowo podnoszony, aby zapewnić pozostałym w zbiorniku rybom bezpieczne warunki. Odłowione żywe osobniki są przekazywane odpowiednim podmiotom, w tym m.in. ośrodkom rehabilitacji zwierząt. RDOŚ zaznacza, iż przy tej skali przedsięwzięcia nie da się całkowicie wykluczyć pojedynczych przypadków śnięcia ryb, jednak każdy taki sygnał jest na bieżąco weryfikowany.

Monitorowanie jakości wody i rola bobrów

Służby ochrony środowiska stale kontrolują sytuację na miejscu. W reakcji na napływające uwagi RDOŚ w Olsztynie zalecił wykonawcy m.in. przyspieszenie tempa prac, stosowanie dodatkowych zabezpieczeń chroniących małe ryby oraz prowadzenie regularnych pomiarów natlenienia wody w zbiorniku oraz w rzekach Kwieli i Łynie.

Dotychczasowe badania wykazały korzystne warunki tlenowe w zbiorniku przez większość czasu, z pogorszeniem parametrów dopiero w końcowej fazie osuszania. W rzece Kwieli przez cały czas utrzymywał się umiarkowanie dobry poziom natlenienia.

Ciekawym wnioskiem z przeprowadzonych badań mętności oraz zawartości azotu i węgla jest wysoka efektywność samooczyszczania się wody w rzece. Ogromną rolę odgrywają w tym procesie bobry – wybudowane przez nie tamy działają jak naturalne filtry zatrzymujące osady i wspomagają dodatkowe napowietrzanie wody.

RDOŚ w Olsztynie podkreśla, iż ochrona przyrody wymaga czasem odważnych i trudnych wizualnie decyzji. Odsłonięte dno i błoto to jedynie etap przejściowy, który w ostatecznym rozrachunku ma uratować unikalny ekosystem rezerwatu Kwiecewo i zapewnić ptakom wodno-błotnym odpowiednie warunki do życia na kolejne lata.

źródło: RDOŚ w Olsztynie